Een anafylactische shock is een extreme allergische reactie die levensbedreigend kan zijn.

Als u een anafylactische shock krijgt heeft u onmiddellijk medische hulp nodig. Het kan daarom een goede voorzorgsmaatregel zijn om EpiPen bij u te dragen.

U krijgt een anafylactische shock doordat uw immuunsysteem zeer heftig reageert op de aanwezigheid van een bepaalde allergie prikkel. Er vindt in uw lichaam een reactie plaats tussen de prikkel en de antilichamen die immunoglobuline E (IgE) heten. Deze plotselinge stoot aan chemicaliën, inclusief histamine, veroorzaken een zwelling in de bloedvaten door uw hele lichaam.

Wat zijn de symptomen van anafylactische shock?

U kunt één, enkele of alle onderstaande symptomen ervaren wanneer u een anafylactische shock heeft:

  1. Een snelle en/of zwakke polsslag

  2. Huiduitslag

  3. Misselijkheid of overgeven

  4. Gezwollen lippen, ogen, handen of voeten

  5. Een licht gevoel in uw hoofd

  6. Ademhalingsmoeilijkheden door een zwelling in de mond of luchtwegen

Diagnose

Helaas bestaat er geen test waarmee u uw risico op een anafylactische shock kunt berekenen. Het komt eigenlijk zelden voor dat iemand een anafylactische shock krijgt maar toch is er altijd de kans en dit kan in elke levensfase voorkomen.

Er zijn een aantal risicofactoren waardoor u meer kans op een anafylactische shock  heeft.

Deze risicofactoren zijn onder andere:

  1. Een voorgeschiedenis van anafylactische shock . Als u eerder een heftige reactie heeft gehad dan kan dit weer voorkomen.

  2. Als u astma of allergieën heeft

  3. Wanneer anafylactische shock in de familie voorkomt

Wanneer u in de risicogroep valt zal uw arts mogelijk een aantal onderzoeken bij u willen doen om uit te zoeken welke prikkels anafylactische shock  bij u veroorzaken. Daarnaast kan het verstandig zijn om noodmedicatie zoals EpiPen mee te nemen wanneer u op reis gaat om bij een anafylactische shock direct in te kunnen grijpen.

De resultaten van deze onderzoeken zullen u geen extra informatie over de ernst van de anafylactische shock of de kans op een anafylactische shock geven maar kunnen u wel helpen om geïnformeerde keuzes te maken en mogelijk uw leefstijl aan te passen.

  1. Huidtest. Er wordt een prikje in de huid gemaakt om u aan een kleine hoeveelheid van verschillende allergenen bloot te stellen om te zien hoe u op de allergenen reageert.

  2. Bloedtest. Bloedmonsters worden afgenomen en voor analyse naar een laboratorium gestuurd om vast te stellen hoe u op bepaalde allergenen reageert.

  3. Voedseldagboek bijhouden. U houdt elke dag bij wat u eet en drinkt om te zien of er een verband tussen de voedselwaren en allergische reacties is.

  4. Andere aandoeningen. Uw arts of allergiespecialist zal ook willen controleren of uw allergische reactie mogelijk door een andere aandoening kan worden veroorzaakt. Aandoeningen zoals paniekaanvallen, storingen aan het immuunsysteem, hartziekten, longziekten en beroertes kunnen dezelfde symptomen als allergische reacties en anafylactische shock veroorzaken.

Wat zijn de prikkels die een anafylactische shock kunnen veroorzaken?

Anafylactische shock kan door een flink aantal prikkels worden veroorzaakt.

Volgens het Voedingscentrum zijn de meest voorkomende prikkels:

  1. Etenswaren. Vooral noten, zeevruchten, schaaldieren, melk en eieren.

  2. Insectenbeten- en steken. Van wespen, bijen en mieren.

  3. Latex. Een veelgebruikt materiaal waar condooms van worden gemaakt.

  4. Contrastvloeistoffen. Worden in de aderen ingespoten voor sommige scans in het ziekenhuis.

  5. Medicatie. Aspirine, Ibuprofen en verschillende antibiotica.

Wat is het verschil tussen een anafylactische shock en een allergische reactie?

Wanneer u in contact komt met prikkels waar u gevoelig voor bent zal uw lichaam reageren alsof het wordt aangevallen en bepaalde chemicaliën vrijgeven in specifieke lichaamsdelen. Dit is een allergische reactie.

Zo kunt u bijvoorbeeld hooikoorts hebben en jeukende ogen en niezen ervaren wanneer pollen via uw neus en ogen bij u binnenkomen.

Wanneer u een anafylactische shock krijgt wordt de chemische stof histamine aangemaakt en dit komt in uw bloedbaan terecht. Doordat uw bloed het hele lichaam doorgaat vindt er een grote reactie door het gehele lijf plaats, zoals opgezwollen lichaamsdelen, huiduitslag en ademhalingsmoeilijkheden.

Een anafylactische shock vindt bijna direct of kort na blootstelling aan een prikkel plaats.

Hoe kan ik anafylactische shock voorkomen?

Leven met ernstige allergieën kan onvoorspelbaar zijn en u kunt niet altijd zeker weten of u allergie prikkels kunt vermijden. Zorg daarom dat u voor de zekerheid een EpiPen bij u draagt.

Toch kunt u een aantal dingen doen om de kans op contact met een allergie prikkel te vermijden.

  1. Ken uw prikkels

Wanneer u weet welke allergie prikkels bij u een allergische reactie veroorzaken kunt u deze zoveel mogelijk ontwijken. Uw arts kan u hier mogelijk bij helpen.

  1. Stel anderen op de hoogte

Zodra u weet wat uw allergie prikkels zijn kunt u de mensen om u heen informeren zodat zij u kunnen helpen om de prikkels te vermijden. Sommige mensen dragen een armband of ketting met daarop de details van hun allergie en prikkels.

  1. Wees voorzichtig

Blijf altijd goed opletten wanneer het op uw allergie prikkels aankomt.

Als u allergisch bent voor bijen of wespen is het belangrijk om hierop voorbereid te zijn tijdens warm weer of wanneer u buiten bent. Zo kunt u de kleur van uw kleding aanpassen zodat deze niet te fel is en uw huid bedekken.

Wanneer u een voedselallergie heeft is het handig om altijd eerst de voedingsinformatie en ingrediëntenlijst goed door te lezen en met obers te overleggen voordat u eten in een restaurant bestelt. 

Hoe wordt een anafylactische shock behandeld?

De meerderheid van de gevallen waarbij er sprake is van anafylactische shock wordt succesvol behandeld en volgens de statistieken van de Resuscitation Council eindigt minder dan 1 procent van de anafylactische shocks in het overlijden van de patiënt.

Indien u een anafylactische shock krijgt wordt u als volgt behandeld:

  1. Adrenaline (ook wel epinephrine genoemd) is erg belangrijk bij het behandelen van anafylactische shock

Deze stof kan bij het waarnemen van symptomen van een anafylactische shock onmiddellijk worden toegediend via een type medicatie wat EpiPen heet. Via de Epipen, wat een auto injector is, wordt er intramusculair adrenaline ingebracht om zo verlichting te bieden.

  1. Zuurstof

Het kan zijn dat uw lichaam door de anafylactische shock een zuurstoftekort heeft aangezien de luchtwegen niet goed werken. Wanneer er dus een hoog zuurstofgehalte direct in de longen komt kan dit uw symptomen snel verlichten.

  1. Intraveneuze medicatie

Na de behandeling met adrenaline kan het zijn dat u antihistamine en corticosteroïden toegediend zult krijgen. Deze vormen van medicatie gaan de verwijding van uw bloedvaten en het dichtzitten van uw luchtwegen tegen. Daarnaast verminderen beide chemische stoffen ook nog eens de duur van de anafylactische shock en de kans dat u later nogmaals een anafylactische shock krijgt.