soa waarschuwing

Het is vaak lastig om over SOA’s te beginnen, of dit nu met je huidige partner, ex-partner of een scharrel is. Toch is het heel belangrijk dat je sekspartners en losse contacten op de hoogte stelt wanneer je een positief testresultaat voor een SOA hebt gekregen, of dit nu via SMS, WhatsApp, een telefoongesprek of persoonlijk is.

Wanneer een SOA onbehandeld blijft kunnen jij, je (ex)-partner of scharrel namelijk gezondheidsproblemen krijgen die in sommige gevallen ernstig kunnen zijn. Zo heb je bij onbehandelde syfilis zelfs kans om te overlijden en kunnen ook een chlamydia of gonorroe besmetting pijn en problemen met de vruchtbaarheid veroorzaken. Het gebeurd ook regelmatig dat mensen niet weten dat ze SOA’s hebben en zo toch een partner besmetten. Dat wil je je bedpartners toch niet aandoen?

Daarom raden wij altijd aan om regelmatig en het liefst ook na elk wisselend seksueel contact een SOA-test te doen. Heb je een positief testresultaat? Dan helpt jouw partnerwaarschuwing om je bedpartner(s) ook een test te laten doen en zichzelf te behandelen als dit nodig is.

De afgelopen jaren maken verschillende bedrijven en zo ook de GGD gebruik van de partnernotificatie als extra service aan patiënten. Zo krijg je hulp bij het aangaan van een gesprek met je sekspartner en kun je vaak zelfs anoniem je sekspartner op de hoogte stellen als een persoonlijk gesprek net even te confronterend is.

Hoe gaat een partnernotificatie precies in zijn werk, wie moet er een partnernotificatie ontvangen en hoe kun je een relatie redden na een positieve SOA uitslag?

Na de SOA diagnose

Wanneer je positief op chlamydia, gonorroe of een andere SOA bent getest moet je altijd alle sekscontacten die je hebt gehad informeren om ze de kans te geven zichzelf te laten testen. Het is beter dat ze er snel achterkomen om gezondheidsklachten en blijvende onvruchtbaarheid te voorkomen en ook gelijk op andere SOA’s te testen. Daarnaast help je zo ook een handje bij het voorkomen van SOA besmettingen bij anderen en zo ook antibioticaresistentie.

De meeste services in Nederland bieden een partnernotificatie voor SOA’s aan na je positieve testresultaat. Dat kan op de volgende manieren:

  • Een contactbriefje met daarbij begeleiding en tips om je bedpartners persoonlijk in te lichten. Zodra je sekspartner op de hoogte is gebracht kunnen ze het contact briefje met daarop de vastgestelde aandoening laten zien bij bijvoorbeeld de GGD of de huisarts om zelf een test te laten doen. Op dit briefje worden je naam en andere gegevens NIET weergegeven om zo je privacy zoveel mogelijk te waarborgen.
  • SOA waarschuwing door de instelling zelf. Hierbij zal de kliniek namens u contact opnemen met mogelijk besmette seksuele contacten en aanraden om een SOA-test te laten doen. In veel gevallen gebeurd dit via SMS, WhatsApp of email voordat er als opvolging een telefoongesprek wordt gevoerd door de medewerkers van de kliniek. Je blijft ook bij deze optie geheel anoniem.

De behandelend arts zal dus wel vragen naar contactgegevens van eventuele bedpartners of scharrels, zoals naam, geboortedatum, woonplaats en telefoonnummer of emailadres. Het is erg belangrijk dat je deze informatie correct aan de arts doorgeeft zodat ze je seksuele contacten goed kunnen helpen.

Wie moet er op de hoogte worden gesteld van mijn SOA?

De arts zal een gesprek met je aangaan om na te lopen met wie je recentelijk seksueel contact hebt gehad. Als je liever zelf iemand op de hoogte wilt stellen van je SOA zal de dokter je helpen om vast te stellen wie er allemaal geïnformeerd moeten worden. 

Wees zo eerlijk en open mogelijk wanneer je over je seksuele geschiedenis en sekspartners praat. Hoewel het natuurlijk een intiem onderwerp is waar je je misschien een beetje ongemakkelijk bij voelt moet je je voorstellen dat deze mensen dag in dag uit over seks en seksuele partners praten met hun patiënten. Jij bent daar geen uitzondering op en daarnaast hebben ze zwijgplicht en kunnen ze dus niemand zonder jouw toestemming over je bezoekje vertellen.

Bij een chlamydia besmetting:

  • Bij mannen die klachten in de plasbuis hebben (pijnlijk plassen of afscheiding uit de penis) moeten alle partners worden geïnformeerd waar je tenminste 28 dagen voordat de symptomen op kwamen zetten hebt gevreeën. Heb je ook seks gehad met iemand terwijl je al klachten ervaarde? Dan moeten deze mensen natuurlijk ook op de hoogte worden gesteld.
  • Ben je vrouw of ben je een man die geen symptomen ervaart in de plasbuis of ergens anders? Dan moet je alle partners van de afgelopen 6 maanden een partnerwaarschuwing geven of via de service van de kliniek op de hoogte laten stellen.

Bij een gonorroe besmetting:

  • Ben je man? Dan moet je alle partners op de hoogte stellen waar je 2 weken voordat je symptomen begon te krijgen mee naar bed bent geweest. En ook hierbij geldt: mocht je nadat je symptomen kreeg nog met iemand hebben geslapen dan mogen ook zij een berichtje verwachten.
  • Als vrouw, man zonder symptomen of man met symptomen op andere plekken dan de urethra (plasbuis) moet je minimaal 3 maanden terugrekenen en alle sekscontacten in deze periode notificeren.

Bij een trichomoniasis besmetting:

  • Hierbij is er geen verschil tussen mannen en vrouwen. Alle sekspartners binnen 28 dagen vóór het positieve testresultaat moeten een partnerwaarschuwing ontvangen.

Bij een syfilis besmetting:

  • Primaire syfilis: alle partners waar je tot 90 dagen voordat de symptomen begonnen seks mee hebt gehad moeten geïnformeerd worden.
  • Secundaire of vroeg latente syfilis: Alle partners van de afgelopen tijd en tot 2 jaar voordat de symptomen begonnen moeten op de hoogte worden gesteld.
  • Tertiaire of laat latente syfilis: informeer alle sekspartners sinds je laatste negatieve testresultaat voor syfilis. Als je nooit eerder een bloedtest voor syfilis hebt gedaan of niet meer bekend is wanneer je laatste test negatief terugkwam kun je het beste al je seksuele contacten informeren sinds je seksueel actief werd.

Bij een HIV besmetting:

  • Er zal een onderzoek worden gedaan om een geschatte datum te geven waarop de besmetting plaats heeft gevonden. Alle contacten na deze datum en ook seksuele relaties van 90 dagen vóór de geschatte datum van HIV overdracht dienen een partnernotificatie te krijgen. Heb je gedurende de afgelopen 3 dagen seksueel contact met iemand gehad? Informeer ze dan direct! Het kan zijn dat ze nog gebruik van PrEP kunnen maken om zo een HIV besmetting te voorkomen. Dit blijft tot maximaal 3 dagen na een besmetting mogelijk. Wel is het belangrijk om vast te stellen of de besmetting al niet heeft plaatsgevonden want inname van PrEP na besmetting kan de behandeling van HIV moeilijker maken. Kortom: stuur deze persoon direct naar de arts!

De bovengenoemde richtlijnen zijn gepubliceerd op de BASHH website en gelden voor zowel seksueel contact met latex condoom als zonder enige vorm van bescherming. 

De juiste hulp bij SOA's krijgen

Heb je het vermoeden dat je een SOA hebt opgelopen? Dan kun je het beste bij de GGD of huisarts terecht zodat je de juiste behandeling kunt krijgen. Het is altijd verstandig om je gelijk op een aantal SOA’s te laten testen om goed van je SOA-status op de hoogte te zijn. Mocht je een positieve uitslag krijgen dan kunnen de medewerkers van de kliniek je vertrouwelijk advies geven en ondersteunen bij het inlichten van je voorgaande sekscontacten.

Partnerwaarschuwingen en het effect op je relaties

Een SOA loop je niet zomaar op en kan alleen via seksueel contact worden overgedragen. Wanneer jij of je partner dus een positief testresultaat ontvangt kan dit vragen oproepen over je relatie. Het komt nog wel eens voor dat een affaire zo aan het licht komt, maar er kunnen ook andere, onschuldige oorzaken zijn.

Zo kun je bijvoorbeeld niet altijd zeggen hoe lang iemand de infectie al heeft. Dit kan van vóór jullie relatie zijn. Er zijn ook SOA’s waarbij er bijna of helemaal geen symptomen merkbaar zijn en dan kan het zomaar gebeuren dat je onbewust SOA-positief een nieuwe relatie begint. Daarom raden we altijd aan om een SOA-test te doen bij elke nieuwe relatie, ook wanneer je helemaal geen klachten hebt. Een schone lei voorkomt gezondheidsklachten bij jezelf en je partner en voorkomt ook nog eens een hoop stress, twijfels en verdriet.

Bij SOA’s zoals herpes of genitale wratten moet je er trouwens rekening mee houden dat een besmetting mogelijk jaren geleden is opgelopen en de symptomen hiervan af en toe komen opzetten. Deze twee SOA’s blijven namelijk in het bloed aanwezig en bij een verzwakte weerstand kunnen wratjes en blaasjes zo de kop opsteken. Je kunt deze SOA’s trouwens alleen overdragen wanneer deze symptomen aanwezig zijn en er huid op huid contact is geweest met deze plekjes en bultjes.

Hoewel de eerste reactie op een SOA soms heftig kan zijn is het dus belangrijk om niet gelijk drastische maatregelen te nemen en een relatie te verbreken. Praat eerst rustig en eerlijk met elkaar. Geef alle informatie die je partner nodig heeft om zich gerustgesteld te voelen, ook wanneer dat soms een beetje ongemakkelijk wordt. Je partner heeft het recht om zijn of haar gezondheid te behouden en als jij daar als partner aan kunt bijdragen dan is dat alleen maar goed. Voor meer advies over het inlichten van je partner kun je altijd bij je kliniek of huisarts terecht.