SOA symptomen zijn makkelijk over het hoofd te zien. Sommige geslachtsziektes vertonen vrijwel geen symptomen en met de drukte van alledag is het ook nog eens lastig om symptomen van een SOA op te merken.

Toch wil het niet zeggen dat u geen SOA heeft wanneer u geen symptomen opmerkt. Het is dan ook belangrijk dat u zich beseft dat SOA’s, ook wanneer u geen symptomen heeft, nog steeds op verschillende manieren op sekspartners worden overgedragen.

Het is zeker waar dat iemand met meerdere en wisselende sekspartners meer kans op een SOA heeft dan iemand die het bij 1 partner houdt. Toch zijn sommige mensen vatbaarder voor SOA’s en kan die ene keer onbeschermde seks al genoeg zijn om chlamydia, gonorroe of genitale wratten te krijgen. Helaas kan een SOA zo overgedragen zijn en is niemand immuun tegen de effecten van seksuele overdraagbare aandoeningen. Behandeling van uw SOA is dan ook een must.

Hoe weet ik dat of ik een SOA heb?

In deze symptomengids bespreken wij alle voorkomende symptomen uitgebreid en geven wij ook duidelijk de verschillende symptomen bij mannen en vrouwen aan, want daar zit nog wel eens verschil in.

Chlamydia

Dit is de meest voorkomende SOA in Nederland en jaarlijks raken meer dan 18,000 Nederlanders besmet met chlamydia. Deze SOA wordt veroorzaakt door de chlamydia trachomatis bacterie en kan via onbeschermde anale seks, vaginale seks (neuken), orale seks (beffen/pijpen/rimmen) en het delen van seksspeeltjes worden verspreid. Normaal gesproken wordt chlamydia behandelt met antibiotica.

Hoe weet ik of ik chlamydia heb?

Bij zowel mannen als vrouwen is er bij chlamydia sprake van pijnlijk plassen en afscheiding vanuit de genitaliën. Bij vaginale afscheiding is er een verandering in de structuur van de afscheiding en bij mannen komt er vaak dunne, witte of troebele afscheiding uit de penis.

Vrouwen kunnen ook een pijn in de onderbuik waarnemen, bloeden tussen menstruaties in en een zwaardere menstruatie hebben.

Mannen daarentegen kunnen last krijgen van pijn in de ballen.

Soms kan chlamydia ook oogproblemen bij u veroorzaken en u kunt symptomen van conjunctivitis (oogontsteking) waarnemen zoals roodheid, tranende of snotterige ogen en pijn in de oogbol.

Het is belangrijk om te weten dat chlamydia vaak geen symptomen veroorzaakt. Bij 80 procent van de vrouwen en 50 procent van de mannen zijn er helemaal geen waarneembare symptomen.

Zonder behandeling kan chlamydia leiden tot onvruchtbaarheid en andere aandoeningen.

Gonorroe

Gonorroe is een bacteriële infectie die van mens tot mens kan worden overgedragen via onbeschermde seks.

Bij zowel mannen als vrouwen kan er sprake van gonorroe zijn zonder dat u symptomen ervaart. Hierdoor wordt de behandeling van gonorroe regelmatig wat laat gestart.

Jaarlijks krijgen meer dan 5000 mannen en vrouwen de diagnose gonorroe.

Hoe weet ik of ik gonorroe heb?

Er kan bij vrouwen en mannen een onplezierig ruikende groene of gele afscheiding uit de vagina of penis komen.

Net zoals bij chlamydia kan gonorroe ook een infectie aan de ogen veroorzaken indien er geen behandeling plaatsvindt. Daarnaast kan gonorroe een infectie aan uw rectum veroorzaken en is deze SOA ook nog wel eens de boosdoener bij een zere keel.

Vrouwen kunnen bij gonorroe een pijnlijk, brandend gevoel tijdens het plassen hebben. Daarnaast kan uw onderbuik gevoelig zijn, kunt u tussentijds bloeden en zwaardere menstruaties hebben.

Mannen moeten opletten wanneer de voorhuid opgezwollen is, bij pijnlijk plassen en bij gevoelige testikels.

Wederom vertoont gonorroe niet altijd symptomen, 10 procent van de mannen en 50 procent van de vrouwen hebben gonorroe maar weten dat niet omdat ze geen symptomen ervaren.

Wanneer u bij het hebben van gonorroe geen behandeling start loopt u risico onvruchtbaar te worden en er zijn nog een aantal ernstige aandoeningen die door gonorroe worden veroorzaakt.

Syfilis

De Treponema pallidum bacterie is bij deze SOA de boosdoener en syfilis kan, als de behandeling wordt uitgesteld, zeker een gevaar voor uw gezondheid opleveren.

Syfilis komt vaker bij mannen dan bij vrouwen voor en vooral mannen die seks hebben met mannen lopen risico op deze SOA.

Hoe weet ik of ik syfilis heb?

Deze SOA heeft 3 fasen. Voor zowel vrouwen als mannen is er bij het eerste stadium vaak sprake van een klein zweertje of blaasje, wat klinisch bekend staat als een sjanker.

Vaak treden er bij syfilis pijnloze zweertjes op aan de penis, vagina, anus, vingers, mond, lippen of billen. Daarnaast kunnen uw lymfeklieren opzwellen omdat uw lichaam in de eerste fase van deze SOA druk bezig is met het bestrijden van de syfilis bacterie.

Weetje: Wist u dat syfilis zweertjes rond de mond in de 18e eeuw met zwart werden ingekleurd om de ziekte te maskeren? Dit werd een rage in adelijke kringen en zelfs wanneer men geen syfilis had werd er evengoed een zwart vlekje op het gezicht getekend. Zo is het ons welbekende schoonheidsvlekje ontstaan.

Het tweede stadium van syfilis begint een paar weken nadat de zweertjes van de eerste fase zijn genezen.

Bij zowel mannen als vrouwen treedt er in de tweede fase een uitslag op de huid op en dan vooral op de handen en voeten. Daarnaast kunnen er bij beide geslachten steelwratjes aan de de anus ontstaan. Bij vrouwen kunnen deze wratjes mogelijk ook op de schaamlippen worden aangetroffen. Ook gewichtsverlies, haarverlies, een grieperig gevoel en opgezwollen lymfeklieren zijn symptomen van syfilis in het tweede stadium. 

Deze symptomen kunnen zich in een periode van een aantal maanden regelmatig voordoen totdat de latente fase van deze SOA aanbreekt. Als u deze SOA niet behandelt beland u in de laatste fase van deze ziekte.

In deze derde en laatste fase zijn er geen waarneembare symptomen maar is de infectie nog steeds slapend aanwezig. Uiteindelijk kan het virus zich naar verschillende lichaamsdelen verspreiden, zo ook uw hersenen. In de eerste en tweede fase kan syfilis met antibiotica behandelt worden.

Helaas zal een syfilis behandeling in de derde fase weinig zin meer hebben en zijn de symptomen ernstig en mogelijk levensbedreigend.

Herpes

Genitale herpes wordt vaker bij vrouwen aangetroffen maar kan ook zeker bij mannen voorkomen.

Bij deze SOA is de boosdoener het herpes simplex virus (HSV) en genitale herpes kan pijnlijke blaasjes rond de geslachtsdelen veroorzaken. Deze SOA wordt via huidcontact (denk aan zachte huid, bijvoorbeeld die van de anus, schaamlippen of eikel) overgedragen. Ook de slijmvliezen, onder andere de mond en neus zijn een risicogebied.

Hoe weet ik of ik herpes heb?

De symptomen van herpes zijn soms lastig waar te nemen omdat ze niet constant aanwezig zijn.

Genitale herpes is vooral te herkennen aan pijnlijke blaasjes rond de genitaliën.

Herpes komt voor in verschillende vormen en kan op verschillende plekken op het lichaam worden aangetroffen. Zo bestaat er de HSV-1 variant van het herpesvirus die vooral op of rond de mond voorkomt. Het HSV-2 virus daarentegen is vooral een infectie die aan de geslachtsdelen voorkomt. Bij mannen en vrouwen zijn de meest voorkomende symptomen blaasjes aan de geslachtsdelen, pijnlijk plassen en een grieperig gevoel.

Daar bovenop kunnen vrouwen ook extra vaginale afscheiding en blaasjes aan de baarmoedermond hebben.

Zodra u het herpes virus heeft opgelopen blijft deze SOA in uw lichaam aanwezig. U kunt een behandeling tegen herpes alleen gebruiken om de symptomen te onderdrukken, want deze SOA valt niet te genezen. 

Genitale wratten

Deze SOA komt regelmatig voor en genitale wratten kunnen na de besmetting meerdere malen terugkomen.

De oorzaak van genitale wratten is het humane papillomavirus (HPV) en wordt overgedragen door huidcontact.

Hoe weet ik of ik genitale wratten heb?

Er vormen zich kleine wratjes in en rond de genitaliën. Soms is dit 1 wrat tegelijkertijd en soms is er sprake van een cluster of meerdere wratten die er ‘bloemkoolachtig’ uitzien.

De wratten kunnen zich bij zowel mannen als vrouwen op verschillende lichaamsdelen voordoen en zullen aanwezig blijven todat er een behandeling tegen genitale wratten wordt gestart.

Bij vrouwen komen genitale wratten het meest in de vagina, op de baarmoedermond, schaamlippen, anus of dijen voor.

Mannen hebben vooral wratten op de penis, anus, urinebuis, dijen en in de endeldarm.

De symptomen van genitale wratten laten zich niet altijd direct zien, aangezien het virus weken of zelfs maanden na de besmetting latent in uw lijf aanwezig blijft. De genitale wratten zelf zijn meestal niet pijnlijk maar in sommige gevallen kunt u een jeukend of brandend gevoel waarnemen. Indien genitale wratten de kop opsteken zijn onder andere AldaraWarticon en Condyline geschikte methodes om deze SOA aan te pakken.

Bepaalde varianten van het HPV-virus kunnen bij vrouwen tot baarmoederhalskanker leiden.

Trichomoniasis (TV)

Trichomoniasis is een parasitaire SOA en behandeling van deze ziekte is mogelijk.

De helft van de mensen met deze SOA merken helemaal geen symptomen op . Deze parasiet wordt via onbeschemde seks overgedragen.

Hoe weet ik of ik trichomoniasis heb?

Vrouwen kunnen bij het hebben van deze SOA last krijgen van een onregelmatige vaginale afscheiding die dikker, dunner of een beetje schuimend is en soms geel-groen is en onplezierig ruikt. Ook pijn en ontstekingen rond de vagina en een jeukend gevoel aan de dijen zijn symptomen. Daarnaast is pijnlijk plassen en pijnlijke seks ook een teken van trichomoniasis.

Mannen hebben bij trichomoniasis een geïnfecteerde urinebuis, voorhuid of prostaatklier. Ook kan er sprake zijn van pijnlijk plassen of een pijnlijke ejaculatie, kunt u mogelijk meer moeten plassen en kan er een dunne, witte afscheiding uit uw penis komen. Daarnaast kan de eikel pijn doen, wat balanitis heet.

De symptomen van trichomoniasis lijken erg op die van andere SOA’s en daarom is het soms lastig om een diagnose te stellen. Uw huisarts of de GGD kan een monster van het geïnfecteerde gebied afnemen en bij mannen is het mogelijk om via een urinemonster op trichomoniasis te testen.

Bacteriële Vaginose (BV)

Bacteriële vaginose wordt vaak niet als een SOA gezien terwijl deze aandoening dezelfde symptomen als andere SOA’s geeft .

Deze bacterie zorgt bij geïnfecteerde vrouwen voor een dunne, grijze vaginale afscheiding die niet altijd even fijn ruikt. Veel vrouwen weten niet dat ze bacteriële vaginose hebben omdat ze geen merkbare symptomen hebben.

Bacteriële vaginose is geen ernstige aandoening en kan makkelijk met orale antibiotica behandeld worden. 

Hoe weet zeker of ik een SOA heb?

Zoals hierboven besproken geven SOA’s niet altijd klachten, waardoor er dus ongemerkt een bacterie, virus of parasiet in uw lichaam aanwezig kan zijn zonder dat u dat merkt. Daarom is het ook zeer belangrijk dat u en uw sekspartners zich regelmatig laten testen wanneer u onbeschermde seks heeft.

Als u zich zorgen maakt en denkt een SOA te hebben kunt u zich laten testen bij de GGD of uw huisarts. De meeste SOA testen zijn makkelijk te doen en sommige mensen kiezen er zelf voor om een thuistest te doen.