Seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA's) zoals gonorroe, chlamydia, genitale wratten etc. kunt u tijdens verschillende seksuele handelingen oplopen. Om het oplopen van een SOA te voorkomen raden wij u dan ook aan om velig te vrijen, zeker met een nieuwe partner of wanneer uw relatie recentelijk is begonnen. Maar wat houdt dat nu eigenlijk in, veilig vrijen?

Wij krijgen nog wel eens de vraag hoe dit nu kan komen,een SOA blijken te hebben terwijl u wellicht denkt heel verantwoordelijk te werk te zijn gegaan tijdens de seks. Een ongelukje zit dan ook in een klein hoekje dus het is belangrijk om beslagen ter ijs te komen om het risico op een druiper, steeds terugkomende genitale wratten en zelfs onvruchtbaarheid te vermijden. Om nog maar niet te spreken van HIV, wat ook via onbeschermde seks overdraagbaar is.

Hieronder bespreken wij de verschillende manieren waarop u mogelijk onwetend een SOA heeft opgelopen en geven wij handige tips om een nieuwe SOA te voorkomen.

Seks zonder penetratie

Geheelonthouding is natuurlijk de meest complete methode om SOA’s te voorkomen, maar laten we realistisch zijn; seks is één van de fysieke genotten van het leven en voor veel mensen een belangrijke uiting van liefde.

Er is de optie om een aantal vormen van seksueel contact te proberen waarbij penetratie met de penis vermeden wordt. Dit kan door onder andere te masturberen, vingeren, aftrekken of te droogneuken. Wanneer u op geen enkele manier in contact komt met vocht uit de vagina, penis of de anus is er zer laag risico op het oplopen van een SOA. Sommige mensen trekken voor het vingeren bijvoorbeeld een condoom om hun vingers om zo extra voorzichtig te zijn.

Indien u dit toch liever zonder condoom doet is het aan te raden om eerst uw handen goed te controleren, heeft u droge huid, helende wondjes of een ingescheurd nagelriempje? Dan is het misschien handiger om het vingeren even over te slaan, vooral bij losse partners, aangezien wondjes etc. het gevaar op het oplopen van een infectie zoals HIV vergroten.

Let op: Herpes en het hebben van een koortslip (ook een vorm van herpes trouwens) kunnen ook met alleen zoenen worden overgedragen, indien een van beide partners een blaasje op de lippen heeft. Ook komt het nog wel eens voor dat iemand met een blaasje op de lip de partner beft of pijpt en de partner hierdoor herpes aan de genitaliën krijgt.

Bescherming tijdens de seks

Wanneer u wel vaginale seks, anale seks of orale seks wilt hebben zijn er verschillende beschermingsmethodes om veilig van seks te genieten. Hieronder geven wij u een kort overzicht:

  1. Vrouwencondooms, deze zijn 95% effectief in het voorkomen van SOA’s en zwangerschap. Voor de geslachtsgemeenschap moet de zachte ring van het vrouwencondoom in de vagina worden gebracht waarna de rest van het condoom buiten de vagina om de schaamlippen wordt gevouwen. Zorg er bij het afdoen van de condoom of het verwijderen van de vrouwencondoom altijd voor dat er geen sperma uitstroomt.
  2. Mannencondooms zijn een latex barrière methode waarmee SOA’s zoals chlamydia, gonorroe en syfilis kunnen worden voorkomen. De condoom wordt vanaf de eikel naar de basis van de penis gerold. Zorg ervoor dat er geen lucht onder de condoom komt. Hierdoor kan een condoom namelijk makkelijker scheuren. Ook is het  verstanding om op te letten of uw nagels het condoom tijdens het omdoen raken. Soms kan het condoom hierdoor beschadigen. Daarnaast moet u uw condoom niet in uw portemonnee bewaren aangezien de wrijving die er soms in de portemonnee ontstaat, bijvoorbeeld waneer u deze in de broekzak bewaart, schade aan het condoom kan aanbrengen. Een alternatief is om wel een condoom in uw portemonnee te bewaren maar deze zeer regelmatig te vervangen met een nieuwe, ookal heeft u de oude niet gebruikt. 
  3. Latexvrije condooms zijn ook verkrijgbaar voor wanneer u allergisch voor latex bent. Deze bieden volgens sommige bronnen echter niet dezelfde bescherming als andere soorten condooms maar zijn natuurlijk altijd een betere uitkomst dan onbeschermde seks of voor het zingen de kerk uitgaan.
  4. Glijmiddel is vaak een stap die mensen overslaan maar indien u een olievrij lubricaat gebruikt in combinatie met een condoom kan dit de seks plezieriger maken en is er minder kans op het scheuren van het condoom. Vooral bij anale seks is het gebruik van extra glijmiddel sterk aan te raden aangezien er van nature minder vocht in de anus aanwezig is dan in de vagina. Daarnaast is de de wand van de anus dun waardoor er sneller scheurtjes of verwondingen verschijnen en dit is natuurlijk een sterke risicofactor bij het oplopen van een SOA.
  5. Beflapje/Condoom gebruiken tijdens orale seks, waarbij u met de mond de genitaliën of anus van de ander stimuleert is zeker aan te raden. Door het gebruiken van bovengenoemde producten vermindert u de kans op het oplopen van chlamydia, herpes etc. tijdens het beffen, rimmen of pijpen van uw partner.

Condooms moeten na gebruik altijd direct worden weggegooid en u dient een condoom nooit meer dan 1 keer te gebruiken. Dit is onhygiënisch en kan juist bijdragen aan het verspreiden van SOA’s.

Het kan handig zijn om eerst te oefenen met condooms zodat u weet wat u te wachten staat.

Let op: SOA’s kunnen tijdens elk moment van seksueel contact worden overgedragen, niet alleen tijdens de ejaculatie.

Seksspeeltjes kunnen ook SOA’s overdragen. Dit kan gebeuren als u uw seksspeeltjes met andere mensen deelt. Zorg ervoor dat u uw seksspeeltjes voor nieuw gebruik altijd grondig schoonmaakt met het daarvoor bedoelde schoonmaakmiddel. SOA's zoals hepatitis kunnen buiten het lichaam tot wel enkele weken in leven blijven. Maak de speeltjes dus altijd goed schoon en doe er een schone condoom omheen voordat u een seksspeeltje met een partner deelt.

Laat u regelmatig testen op SOA’s

Om zeker te weten dat u geen SOA’s heeft en ook geen infecties aan andere mensen doorgeeft is het verstandig om u regelmatig te laten testen. Zo kunt u een SOA vroeg ontdekken voordat er schade aan uw lijf ontstaat en kunt u ook huidige of toekomstige partners beschermen tegen ongemak, onvruchtbaarheid en zelfs HIV. Zorg er in het geval van een SOA voor dat u direct behandelt wordt. Ook is het goed om te weten dat het strafbaar is om onbeschermde seks met iemand te hebben wanneer u op de hoogte bent van uw SOA positieve status. Als u dus positief getest bent is het uw verantwoordelijkheid om uw partner in te lichten en altijd een condoom te gebruiken.

Vooral wanneer u veel verschillende partners heeft of voordat u met een vaste partner besluit zonder condooms te gaan vrijen is het belangrijk om u te laten testen. U kunt voor een SOA-test bij de huisarts of GGD terecht.

Vaccinaties

Helaas zijn er geen vaccinaties voor de meeste SOA’s. Mensen met een verhoogd risico op hepatitis A en B kunnen ingeënt worden. (Deze vaccinaties worden ook aangeraden als men naar bepaalde landen afreist). Anale seks verhoogt het risico op hepatitis B. Daarnaast kunnen vieze WC-brillen of naalden ook hepatitis overdragen. Wanneer u denkt tot een risicogroep te behoren raden wij u aan om de mogelijkheid tot inenting met uw huisarts of de SOA-kliniek te bespreken.

Vooruit denken

Als u van plan bent om seks te hebben kunt u het beste van te voren al bedenken welke vorm van bescherming u wilt gaan gebruiken. Het is ook goed om dit met uw potentiële seksuele partner te bespreken. Vraag dan ook gelijk wanneer zij zich voor het laatst hebben laten testen en of ze SOA's hebben. Zelfs dan is het nog steeds het beste om een condoom te gebruiken indien deze persoon geen vaste partner is.

Sekspartners

Mensen met veel wisselende sekspartners hebben een hoger risico om een SOA te krijgen. Mensen in een monogame relatie, waarbij beide partners een negatief resultaat van een SOA test hebben, hebben een veel lager risico op SOA’s.

Wij zullen u nooit vertellen hoeveel partners te veel is, of te weinig, maar wij raden u aan om rekening te houden met het risico op infecties en veilig te vrijen wanneer dat verantwoord en gewenst is. Zo kunt u zonder zorgen genieten van seks.