Helaas is zeker weten dat uw partner een SOA heeft onmogelijk zonder de resultaten van een SOA-test te hebben.

Uw partner kan al lang een SOA, zoals chlamydia, gonorroe of syfilis hebben zonder dat er waarneembare symptomen van een SOA zijn. Hierdoor is het dus mogelijk dat uw partner niet weet dat hij of zij een SOA heeft en deze SOA kan, ook wanneer er geen symptomen zijn, wel degelijk verspreid worden bij het hebben van onveilige seks. De gevolgen voor uw gezondheid kunnen ernstig zijn (denk aan bijvoorbeeld onvruchtbaarheid bij beide geslachten, problemen bij de zwangerschap en zelfs overlijden).

Juist omdat SOA's niet altijd symptomen geven kan uw partner zonder het te weten zijn of haar eigen gezondheid en natuurlijk die van u riskeren. Een SOA besmetting kan mogelijk al voor het begin van uw relatie hebben plaatsgevonden. Het is dan ook belangrijk dat u zichzelf en elkaar op symptomen controleert en regelmatig SOA tests laat uitvoeren (het liefst ook voordat u voor de eerste keer zonder condoom vrijt). Indien u tijdens de seks met uw partner iets opmerkt is het belangrijk om dit op een kalme en respectvolle manier met elkaar te bespreken en dat u zich samen laat testen.

Indien u er meerdere partners tegelijkertijd op nahoudt is het zeer belangrijk dat u veilige seks heeft om zo besmetting en nare gevolgen zoals onvruchtbaarheid voor alle partners (ook uw vaste partner) te voorkomen. Dit is uw verantwoordelijkheid en u moet, naast het gebruiken van een condoom, ook uw sekspartners bij een positieve SOA test van tevoren inlichten. Indien u dit niet doet en iemand door uw toedoen een SOA krijgt bent u namelijk strafbaar. Denk bijvoorbeeld aan de Groninger HIV zaak, waarbij een bewuste besmetting meerdere mensen levenslange gezondheidsproblemen gaf.

Sommige SOA’s worden niet alleen bij onbeschermde penetratie overgedragen. SOA’s zoals genitale wratten en herpes kunnen door zowel genitaal contact alsmede huidcontact worden doorgegeven.

Om u een goed overzicht van de mogelijke symptomen van uw partner te geven hebben wij hieronder speciaal voor u een uitgebreide lijst van SOA’s en symptomen ssamengesteld.

Chlamydia

Dit is de meest voorkomende SOA in Nederland en jaarlijks krijgen ongeveer 18.000 mensen deze bacteriële infectie.

Vooral wanneer u jonger dan 25 bent en seksueel actief bent is het belangrijk dat u jaarlijks een SOA test doet of een SOA test uitvoert wanneer u van partner wisselt.

Vaak hebben mensen met chlamydia helemaal geen merkbare symptomen. Als er al symptomen van chlamydia zijn dan komen deze meestal pas weken of zelfs maanden na de besmetting opzetten. Deze symptomen verdwijnen vaak weer en uw partner denkt daardoor mogelijk een griepje of hormonaal probleem te hebben in plaats van een SOA. Dat is dan ook precies waar het gevaar ligt.

U kunt namelijk nog steeds sekspartners infecteren, ook als u geen symptomen vertoont.

  1. Bij vrouwen zijn de symptomen van chlamydia bijvoorbeeld meer vaginale afscheiding, bloeden na de seks, zwaardere menstruaties, pijn in de buikregio

  2. Mannen hebben afscheiding vanuit de penis, een jeukend gevoel aan de urinebuis of pijn in de testikels

  3. Beide geslachten ervaren regelmatig pijn bij het plassen

De overgrote meerderheid van de chlamydia gevallen kan met een eenvoudige antibioticakuur worden genezen, indien deze SOA vroeg wordt vastgesteld. Wanneer u chlamydia niet behandelt kunt u ernstige complicaties krijgen en kunnen zowel mannen als vrouwen mogelijk onvruchtbaar raken. Ook zorgt chlamydia voor problemen tijdens de zwangerschap.

Gonorroe

Deze bacteriële SOA vormt een steeds groter risico aangezien er varianten van gonorroe bestaan die resistent tegen antibiotica zijn geworden. Deze strengen komen al voor in Europa. Gonorroe is een veel voorkomende SOA die jaarlijks ongeveer 5000 mensen treft.

Gonorroe wordt doorgegeven via onbeschermde orale seks, vaginale seks en anale seks. De helft van de vrouwen en 1 op de 10 mannen merken helemaal geen symptomen op. Zelfs zonder symptomen kunt u gonorroe makkelijk aan sekspartners overdragen.

  1. Wanneer mannen symptomen krijgen gaat het meestal om een gele, witte of groene afscheiding uit de penis. Ook een ontstoken of opgezwollen voorhuid en pijnlijk plassen en pijnlijk ejaculeren zijn tekenen van een gonorroe besmetting.

  2. Vrouwen hebben regelmatig een oncomfortabel gevoel bij het plassen of hebben gele of groene afscheiding. Minder frequente symptomen van gonorroe zijn pijn in de onderbuik, vaginale bloedingen en zwaardere menstruaties.

  3. Aangezien gonorroe ook via orale seks en anale seks kan worden overgedragen kunnen uw keel en rectum ook geïnfecteerd raken. Hoewel u geen symptomen in de mond hoeft te hebben kunt u wel jeuk, afscheiding in zowel de keel of het rectum ervaren. Bij gonorroe door onveilige anale seks kan er ook wat diarree optreden.

Wanneer u sperma, voorvocht of vaginale afscheiding van uw sekspartner in uw oog krijgt kunt u mogelijk een oogontsteking (conjunctivitis) ontwikkelen.

De behandeling van gonorroe is nog steeds mogelijk. Waar dit vroeger met één soort antibiotica werd gedaan gebruikt men nu wereldwijd gonorroe-pakketten die een combinatie van twee antibiotica bevatten om zeker te zijn van een volledige behandeling.

Wanneer een SOA als gonorroe niet behandelt wordt lopen zowel mannen als vrouwen risico op problemen met de vruchtbaarheid. 

Mannen kunnen genitale chordee krijgen als gevolg van gonorroe, waarbij het puntje van de penis naar boven of beneden buigt. Hierdoor krijgt u pijnlijke erecties en een chirurgische ingreep is dan ook vaak nodig.

Bij vrouwen kunnen er naast vele ongemakken ook complicaties tijdens de zwangerschap, zoals vroeggeboorte en miskramen voorkomen. Daarnaast kunnen pasgeboren baby’s ontstekingen aan de ogen krijgen die onmiddellijk met antibiotica dienen te worden behandeld om permanente schade aan de ogen te vermijden.

In zeldzame gevallen wordt er melding gedaan van bloedvergiftiging door gonorroe.

Syfilis

Jaarlijks krijgen bijna 1000 mensen de diagnose syfilis. Deze SOA wordt door middel van onbeschermde orale seks, vaginale seks of anale seks doorgegeven (al zijn er gevallen bekend waarbij zelfs huidcontact een overdracht van deze SOA veroorzaakte). Ook voor deze bacteriële infectie geldt dat uw partner geen symptomen hoeft te hebben om de ziekte door te geven aan sekspartners.

Zonder behandeling kan syfilis een ernstige ziekte zijn die mogelijk tot beroertes, hartproblemen, hersenschade, doofheid, blindheid en meningitis (hersenvliesontsteking) kan leiden. Deze SOA komt voor bij zowel mannen als vrouwen, ookal blijkt dat vooral homoseksuelen mannen en biseksuele mannen syfilis hebben.

    1. De vroege tekenen van syfilis (ook wel primaire syfilis genoemd) bij uw partner zijn één of meerdere pijnlijke zweren op of nabij de penis of vagina of elk ander gebied wat tijdens de onbeschermde seks in contact kan zijn gekomen met de syfilis bacterie (mond of billen). Mensen met een syfilis infectie hebben regelmatig opgezwollen lymfeklieren vlakbij deze zweren of onder de armen.

    1. Het tweede syfilis stadium kenmerkt zich door door een griepachtige ziekte, hoofdpijn, een zere keel en huiduitslag. Uiteindelijk kunnen de bovengenoemde symptomen verdwijnen, maar dat wil niet zeggen dat de infectie van u of uw partner over is. De syfilis infectie ontwikkelt zich nog steeds en kan ook nog steeds worden overgedragen tijdens onbeschermde seks.

    2. De laatste fase van syfilis (tertiaire syfilis) ontwikkelt zich binnen een paar jaar en kan ernstige complicaties zoals hersenbeschadiging, hartproblemen, blindheid etc. veroorzaken.

Syfilis kan in een vroeg stadium door middel van antibiotica behandelt worden. Bij latere stadia moet er mogelijk medicatie in de aderen worden toegediend om effectief te zijn. Hoewel het soms mogelijk is om syfilis in een later stadium te genezen moet u er wel rekening mee houden dat de complicaties die u heeft gekregen niet perse genezen. Bepaalde gevolgen van syfilis, zoals blindheid en hartproblemen komen dan ook voor bij mensen die zich niet op tijd hebben laten behandelen tegen deze SOA.

HIV

Het human immunodeficiency virus (HIV) kan via vaginale seks, anale seks en orale seks worden overgebracht. Ook kan contact met geïnfecteerd bloed via bijvoorbeeld een wondje op uw hand of erg droge huid in zeldzame gevallen een HIV infectie veroorzaken. Er is nog steeds geen geneesmiddel tegen HIV.

Hoewel HIV zich vroeger regelmatig ontwikkelde naar AIDS (acquired immune deficiency syndrome) heeft de wetenschap nu bepaalde medicatie en leefstijlplannen ontwikkelt die HIV patiënten een lang en relatief gezond leven kunnen geven.

Zoals de naam al zegt beschadigt HIV het immuunsysteem, waardoor het steeds lastiger wordt om infecties en ziekten af te weren. Zonder medicatie kan HIV overslaan in AIDS, wat vaak leidt tot longontstekingen, tuberculose en, uiteindelijk, de dood.

Mensen met een HIV infectie kunnen vele jaren normaal door het leven gaan zonder ook maar te weten dat ze geïnfecteerd zijn. Hierdoor bestaat de mogelijkheid dat zij, in de tussentijd, sekspartners met deze SOA hebben besmet.

HIV komt bij mannen en vrouwen voor, of zij nu homoseksueel, biseksueel of heteroseksueel zijn. Denk dus niet dat uw partner niet besmet kan zijn omdat hij of zij heteroseksueel is. Ook is het dus niet correct om aan te nemen dat alleen homoseksuelen HIV kunnen krijgen. Bijna 300 Nederlanders krijgen jaarlijks de diagnose HIV. Cijfers wijzen uit dat 40 procent van de ongeveer 22.000 HIV-patienten in Nederland zich helemaal niet bewust zijn van hun seropositieve status. Wederom een reden om altijd regelmatig een SOA test te doen en met uw partner over mogelijke risico’s te praten.

  1. In de meeste gevallen zal u of uw partner in de weken na de besmetting griepachtige verschijnselen vertonen (hoofdpijn, vermoeidheid, zere keel, koorts). Deze reactie van het lichaam op de HIV bacterie heet seroconversie. 

  2. Wanneer u geïnfecteerd bent voelt u zich meestal erg futloos en kunt u spierpijn, gewrichtspijn en zweren in de mond hebben. Dit houdt meestal 2 weken aan en omdat de verschijnselen zo lijken op een normale griep bent u zich misschien niet bewust van een HIV infectie.

Het HIV virus blijft vervolgens latent aanwezig in uw lichaam, soms kan dit wel enkele jaren duren. Ondertussen wordt uw immuunsysteem wel steeds verder aangetast en kunnen infecties steeds meer schade toebrengen. Zo kunt u bij een simpele verkoudheid ernstige symptomen hebben , zoals gewichtsverlies, acute diarree en worden verkoudheidsverschijnselen permanent.

Bij een positieve HIV test zal de dokter op basis van de hoeveelheid CD4 cellen beslissen of er een behandeling wordt gestart. Dit zijn cellen die het lijf aanmaakt om virussen te bestrijden

Wanneer de CD4 cellen onder het normale niveau van 350 (wanneer u geen verdere gezondheidsproblemen heeft) valt wordt er een behandeling gestart en dient u de rest van uw leven medicatie in te nemen.

Let op: tijdens de eerste dagen na onbeschermde seks met een seropositieve sekspartner is het nog mogelijk om een infectie te voorkomen. Hierover leest u meer op onze informatiepagina.

Genitale wratten

Het is mogelijk om het HPV virus te hebben en geen genitale wratten te zien. Hoewel deze SOA makkelijker wordt doorgegeven bij de aanwezigheid van genitale wratten kunt u ook besmet raken zonder waarneembare wratten. Zo'n 2000 mensen raken jaarlijks besmet met deze SOA.

  1. Genitale wratten rond de penis, vagina of anus van uw partner worden veroorzaakt door het humaan papillomavirus (HPV). Er kunnen zich ook genitale wratten ontwikkelen op de dijen en andere minder zichtbare gebieden zoals in het rectum en in de vagina. Deze SOA verspreidt zich via intiem fysiek contact, huidcontact en door onbeschermde vaginale seks, orale seks en anale seks.

  2. De grootte van de genitale wratten kan variëren en de wratten kunnen, afhankelijk van de locatie, oncomfortabel zijn.

Er zijn verschillende behandelopties voor genitale wratten, afhankelijk van het type wrat dat u of uw partner heeft. In sommige gevallen wordt een crème of vloeistof voorgeschreven (ook wel topische behandeling genoemd) en in andere gevallen wordt de wrat bevroren, weggesneden of met een laser verwijderd. 

Bij een topische behandeling kan het even duren voordat de genitale wratten verdwijnen en het is verstandig om gedurende deze tijd geen seksueel contact te hebben om besmetting van uw sekspartner te vermijden.

Genitale herpes

Het is makkelijk om herpes over het hoofd te zien en kan dan ook ongemerkt door uw partner aan u worden overgedragen. Jaarlijks krijgen meer dan 400 mensen in Nederland herpes.

  1. Het herpes simplex virus (HSV) veroorzaakt symptomen zoals zere en jeukende huid en blaren of blaasjes op de huid rond de de genitaliën, dijen en billen van uw partner.

  2. Men kan ook griepachtige verschijnselen krijgen. Herpes wordt overgedragen door huidcontact en onbeschermde seks. Ook kan genitale herpes via het zoenen worden overgedragen (denk bijvoorbeeld aan zoenen met een koortslip, wat ook een vorm van herpes is) 

Hoewel een herpes uitbraak door middel van een antivirale medicatie kan worden behandeld is er geen mogelijkheid om van herpes te genezen, zelfs wanneer de symptomen weg zijn zit het herpes virus nog in uw lichaam. Terugkerende uitbraken van herpes worden wel geleidelijk aan minder ernstig.

Als u meer dan 6 uitbraken per jaar heeft raden wij u aan om uw dokter te raadplegen, hij of zij kan mogelijk een lange termijn behandeling adviseren.

Het is belangrijk dat uw partner tijdens een herpes uitbraak geen seks met u heeft om zo te vermijden dat u deze SOA oploopt. Condooms beschermen trouwens niet 100 procent tegen herpes, waardoor het geheel vermijden van seks de beste optie is. 

Trichomoniasis

Net als anders SOA’s is trichomoniasis niet altijd makkelijk vast te stellen en worden de symptomen vaak aangezien voor een andere ziekte. Trichomoniasis wordt veroorzaakt door de trichomonas vaginalis parasiet, die de genitaliën en de urinebuis kan binnendringen. Ook kan deze parasiet bij mannen in de prostaatklier en de eikel worden aangetroffen.

Deze SOA wordt via onbeschermde vaginale seks doorgegeven en bij de helft van de besmette personen zijn er geen waarneembare symptomen.

  1. Wanneer een vrouw symptomen ervaart is dit meestal een groene of gele afscheiding uit de vagina die sterk kan ruiken. Ook jeuk, zwellingen en een oncomfortabel gevoel in de vagina kunnen door trichomoniasis veroorzaakt worden.

  2. Mannen kunnen een witte afscheiding uit de penis krijgen of een ontsteking aan de voorhuid of eikel waarnemen.

  3. Beide geslachten kunnen pijn krijgen tijdens de seks of het plassen 

Trichomoniasis wordt met een antibioticakuur behandelt. Hoewle deze SOA soms vanzelf verdwijnt is het niet verstandig om hiervan uit te gaan en ondertussen uw partner te besmetten.

Doe een SOA test

Wanneer u seksueel actief bent is er maar één manier om zeker te weten of u SOA’s heeft; het regelmatig doen van een SOA test.

Er zijn verschillende soorten SOA tests die u thuis kunt afnemen. Ook is er altijd de GGD waar u op afspraak of soms zelf op inloop een SOA test kunt laten doen. Uw privacy wordt altijd gewaarborgd en u kunt, naast de SOA test, ook gratis advies en condooms verkrijgen bij de GGD.

U zult waarschijnlijk naar uw seksuele geschiedenis worden gevraagd. Hierbij is het van groot belang dat u eerlijk en volledig antwoord geeft zodat de adviseurs weten welke risico's u loopt en waar u op getest moet worden. Nogmaals, uw privacy is gewaarborgd en de GGD adviseurs praten de hele dag over allerlei soorten SOA’s, seks en symptomen dus er is niets om u ongemakkelijk over te voelen.

Wanneer de SOA test positief is krijgt u, afhankelijk van het type SOA, een behandeling voorgeschreven.