Er zijn momenteel twee soorten medicatie voor stoppen met roken beschikbaar. Deze soorten medicatie heten Champix en Zyban.

Beide behandelingen worden gebruikt als fysieke ondersteuning en dus als aanvulling op een programma om stoppen met roken. Het is dan ook van belang dat u bijvoorbeeld gebruik maakt van een stoppen met roken app of andere programma’s die u onder andere via Roken Info van het Trimbos Instituut, Stivoro of natuurlijk uw eigen huisarts worden aangeboden. Daarnaast zijn er een aantal methodes om te stoppen met roken beschikbaar via andere wegen.

Zowel Champix als Zyban hebben uiteindelijk dezelfde werking; namelijk u helpen om de fysieke verslaving van het roken minder te voelen tijdens uw proces om te stoppen met roken.

Hoewel beide behandelingen hetzelfde doel hebben werkt Champix net even anders dan Zyban en het is dan ook van belang dat u een behandeling kiest die het beste bij u past.

Champix

Champix is een tablet dat het werkzame ingrediënt varenicline tartrate bevat en deze behandeling om te stoppen met roken wordt gebruikt als onderdeel van verschillende stoppen met roken programma’s.

Wie is de fabrikant van Champix?

Pfizer; ook wel bekend van de welbekende blauwe pil Viagra. Champix werd in 2006 in de EU goedgekeurd voor gebruik bij het stoppen met roken.

Hoe werkt Champix?

De werkzame stof in Champix (varenicline tartrate) is wat artsen een nicotinic receptor partial agonist noemen en dit houdt in dat het stofje in Champix eigenlijk de plaats van nicotine in uw hersenen overneemt. U heeft namelijk iets in uw hersenen wat de acetylcholine receptor heet en deze receptor zorgt ervoor dat u plezier beleeft aan het roken. Doordat de werkzame stof in Champix voor een gedeelte de plek waar nicotine naartoe gaat bezet heeft nicotine minder kans om een grote bijdrage aan uw geluksgevoel te leveren, wat er voor zorgt dat u roken minder fijn gaat vinden.

Daarnaast verminderd Champix ook nog eens het effect van geïnhaleerde nicotine op de acetylcholine receptor; de nicotine die dus wel bij de acetylcholine receptor kan komen heeft dus minder effect. Indien u het dus zwaar krijgt tijdens het afkickproces en door afkickverschijnselen roken weer oppakt zal het roken minder plezierig zijn als zonder het gebruik van Champix.

Hoe gebruik ik Champix?

Wanneer u begint met het innemen van Champix zal u eerst het Champix Starter Pakket willen gebruiken. Dit pakket bevat twee verschillende doseringen en is genoeg voor de eerste 2 weken van de Champix kuur.

U hoeft eerst nog niet helemaal te stoppen met roken maar het is verstandig om wel alvast een stopdatum in de tweede week van de behandeling af te spreken. Tijdens de eerste 3 dagen neemt u eenmaal per dag de 0.5 mg pil in. Op dag 4 van uw behandeling om te stoppen met roken mag u twee keer per dag een 0.5 mg pil innemen. Vanaf dag 8 (aanvang van de week van uw stopdatum) wordt u geadviseerd om twee maal per dag een 1 mg pil in te nemen.

Na twee weken kunt u overstappen op het Champix onderhoudspakket. U kunt hierbij zelf de dosering uitkiezen en lagere doseringen zijn beschikbaar wanneer u last van bijwerkingen heeft of extra gevoelig bent voor de effecten van Champix.

De behandeling met Champix kan tot 12 weken duren voordat een evaluatiegesprek met uw huisarts dient plaats te vinden. De huisarts zal u op dit moment kunnen aanraden om de dosering langzaam te verlagen.

Kan ik Champix zonder recept kopen?

Nee, legale Champix is alleen op recept verkrijgbaar via uw huisarts of een legitieme online apotheek.

Zyban

Net als Champix wordt ook Zyban in tabletvorm geleverd. Het actieve ingrediënt is bupropion hydrochloride.

Wie maakt Zyban?

GlaxoSmithKline.

Hoe werkt Zyban?

Bupropion (de werkzame stof in Zyban) heeft een aantal kwaliteiten die antidepressiva ook heeft. Deze medicatie werd in eerste instantie ontwikkeld om depressie tegen te gaan en werd voor dit doel op de markt gebracht in de jaren 80. Later werd het middel weer van de markt gehaald omdat het in zeer hoge doseringen een risico op bijwerkingen had. Toen deze behandeling jaren later weer op de markt werd gebracht waren de doseringen flink verlaagd.

In 1997 werd het middel dan ook goedgekeurd voor gebruik als behandeling voor stoppen met roken en producent GlaxoSmithKline gaf het middel de naam Zyban.

Ondanks de depressie bestrijdende eigenschappen van bupropion werkt Zyban niet hetzelfde als selective serotonin reuptake inhibitors (SSRIs), die vaak als behandeling tegen depressiviteit worden gebruikt.

Om meer over de werking van Zyban te weten te komen is het belangrijk om te weten welk effect roken op de hersenen heeft en waarom roken verslavend is.

Uw stemming wordt gereguleerd door bepaalde chemische neurotransmitters. Zo is de neurotransmitter dopamine nauw verbonden met het gebied in uw hersenen wat beloning registreert. Sommige verslavende middelen (inclusief drugs) zorgen voor een hoog dopamine niveau en dit zorgt weer voor een plezierig gevoel.

Noradrenaline zorgt weer voor een andere sensatie. Dit stofje werkt als een stimulant waardoor u alerter bent en u zich beter kunt concentreren (denk bijvoorbeeld aan de vecht/vluchtreactie wanneer er gevaar dreigt). Indien u dus verhoogde druk of gevaar ervaart zullen uw zintuigen door dit stofje extra op scherp worden gezet.

Wanneer u een sigaret rookt en zo nicotine inhaleert heeft dit een effect op zowel dopamine als noradrenaline maar ook serotonine, acetylcholine en beta-endorphine. Al deze stofjes geven u een goed gevoel en wanneer u dus geen nicotine meer inneemt en de stofjes opeens minder aanwezig zijn kunt u zich moe, geïrriteerd en futloos gaan voelen. Roken zorgt dus voor een verhoogd gevoel van plezier en alertheid en wanneer roken wegvalt zal uw lichaam u dat in eerste instantie niet in dankbaarheid afnemen.

Hoewel de werking van Zyban bij stoppen met roken zelfs voor wetenschappers niet helemaal duidelijk is wordt er aangenomen dat bupropion bijdraagt aan een verminderde opname van dopamine en noradrenaline in de hersenen. Hierdoor kunnen uw hersenen weer gewend raken aan een normaal niveau van dopamine en noradrenaline, waardoor u niet perse nicotine nodig heeft om een plezierig gevoel te ervaren en alert te zijn.

Hoe neem ik Zyban in?

Wanneer u begint met het gebruik van Zyban dient u 6 dagen lang eenmaal per dag een pil met een lage dosering in te nemen. Op de zevende dag kunt u uw dosering verhogen naar twee tabletten per dag. U dient ook een datum in de tweede week van de Zyban kuur vast te stellen waarop u daadwerkelijk stopt met roken.

U blijft doorgaan met de behandeling en de laatstgenoemde dosering tot 9 weken nadat u met de Zyban kuur bent begonnen. Wanneer uw behandeling succesvol is kan uw arts bepalen om de kuur stop te zetten of de dosering na 7 tot 9 weken te verlagen.

Kan ik Zyban alleen op recept krijgen?

Ja. In Nederland kunt u Zyban alleen op recept verkrijgen door middel van een (online) consult met een arts.

Welke behandeling werkt het best?

Er zijn verschillende onderzoeken uitgevoerd sinds NRT, Zyban en Champix op de markt zijn gekomen om te kijken welke methode om te stoppen met roken het meest effectief was.

Canadese onderzoekers hebben in 2006 een aantal onderzoeken vergeleken en zij concludeerden dat zowel Zyban als NRT effectiever waren dan placebo’s en dat Champix zelfs effectiever dan beide behandelingen was. Wel moet u hierbij onthouden dat Champix destijds relatief nieuw was en er dus niet zo veel onderzoeken naar deze stoppen met roken behandeling zijn uitgevoerd.

Een studie die in 2008 in het American Journal of Health Behaviour werd gepubliceerd concludeerde dat 44% van de rokers die Champix gebruikten na 9-12 weken nog steeds geen sigaret hadden gerookt en dus geen terugval hadden ervaren. Bij Zyban lag dit percentage op 29,7% en 17,7% voorkwam een terugval door het innemen van een placebo.

Een volgend onderzoek uit 2013 gaf aan dat zowel Champix, Zyban en NRT beter bij het stoppen met roken werken dan placebo’s maar toch komt ook hier Champix weer als winnaar uit de bus en concludeerden de wetenschappers dat Champix het meest effectief was. Zo zouden er voor elke 10 mensen die stoppen met roken door het gebruik van een placebo 18 mensen zijn die door middel van Zyban konden stoppen, in vergelijking met 28 nieuwe ex-rokers door Champix gebruik.

Moet ik Champix of Zyban gebruiken?

Dat hangt af van welk medicijn er het meest geschikt voor u is. Zyban kan in sommige gevallen meer geschikt voor u zijn en Champix is weer voor andere mensen een betere oplossing.

Als u serieus wilt stoppen met roken is het van belang dat u met uw arts overlegt om een juiste stopmethode te kiezen en dat u daarnaast ook een programma voor de behandeling van het mentale aspect van uw nicotineverslaving start. U kunt hiervoor bijvoorbeeld bij uw arts, Stivoro, Roken Info en het Trimbos Instituut terecht.