Feit gecontroleerd
Feit gecontroleerd
Dit artikel is voor publicatie gecontroleerd op inhoud door een erkende expert om te garanderen dat alle verstrekte informatie waarheidsgetrouw en betrouwbaar is.
Wat kan je doen om jicht te voorkomen?
Jicht is een vorm van artritis die zwelling, roodheid en pijn in de gewrichten veroorzaakt – vaak in de grote teen. Wereldwijd lijden naar schatting zo'n 55 miljoen mensen eraan. Onderzoek wijst uit dat mannen een grotere kans hebben om jicht te ontwikkelen dan vrouwen, maar dat het risico op jicht bij vrouwen toeneemt na de menopauze.
Jicht kan genetisch bepaald zijn of veroorzaakt worden door leefstijlfactoren. Er zijn echter aanwijzingen dat veranderingen in de leefstijl het risico op jichtaanvallen kunnen verminderen (zelfs als jicht genetisch bepaald is).
Medisch beoordeeld door
Alexandra Cristina Cowell, Schrijfster & Medisch inhoudelijk recensent
Levensstijlveranderingen om jichtaanvallen te voorkomen
Beperk rood vlees
Rood vlees (vooral kalfs- en lamsvlees) en organen kunnen een hoog purinegehalte bevatten. Je lichaam breekt purine af tot urinezuur als afvalproduct, wat kan leiden tot jichtaanvallen. De meeste stukken rundvlees bevatten echter een matige hoeveelheid purine, dus het beperken van de hoeveelheid rood vlees die je eet en het vervangen van andere soorten rood vlees door rundvlees kan helpen om het risico op jichtaanvallen te verminderen.
Vermijd vis en schaaldieren met een hoog purinegehalte.
Sommige soorten zeevruchten bevatten ook hoge concentraties purine, dat je lichaam omzet in urinezuur. Een hoog urinezuurgehalte in je bloed kan jichtaanvallen veroorzaken, dus het is het beste om bepaalde soorten vis en schaaldieren met een hoog purinegehalte te vermijden. Zeevruchten die een hoog purinegehalte bevatten zijn onder andere:
Probeer in plaats daarvan deze te vervangen door vissoorten met een lager purinegehalte, zoals:
- Kabeljauw
- Schelvis
- Baars
- Snoek
Stop met roken
Hoewel roken het urinezuurgehalte in het bloed kan verlagen, weten we nog steeds niet veel over de invloed ervan op het risico op jicht. We weten echter wel dat roken het risico op gewrichtsontsteking en de ontwikkeling van reumatoïde artritis vergroot. Dus hoewel roken het risico op het ontwikkelen van jicht kan verlagen, kunnen de effecten ervan op gewrichtsontsteking leiden tot opflakkeringen bij mensen die al aan jicht lijden.
Regelmatig sporten
Hoewel bewegen tijdens een jichtaanval de ontsteking en pijn kan verergeren, kan lichaamsbeweging tussen de aanvallen door helpen om jouw gewrichten te beschermen en het risico op toekomstige aanvallen te verminderen.
Regelmatige aerobe oefeningen met een matige tot lage intensiteit kunnen helpen om het urinezuurgehalte en de ontsteking in het lichaam te verlagen.
Het is echter belangrijk om het niet te overdrijven, omdat continue, intensieve lichaamsbeweging kan leiden tot de ophoping van melkzuur in jouw lichaam, wat de uitscheiding van urinezuur belemmert.
Neem vitamine C
Voldoende vitamine C in de dagelijkse voeding heeft ook veelbelovende effecten laten zien op het risico op jicht. Studies onder grotere populaties hebben aangetoond dat een hoge inname van vitamine C geassocieerd wordt met lagere urinezuurspiegels – de belangrijkste oorzaak van jichtaanvallen.
Hoewel de reden voor deze correlatie nog niet volledig duidelijk is, suggereren sommige studies dat toen de mens evolueerde en het vermogen verloor om uricase te produceren (een enzym dat urinezuur kan metaboliseren en omzetten in een vorm die in vloeistof oplosbaar is), dit een evolutionaire aanpassing veroorzaakte die vitamine C-tekort tegengaat door de urinezuurspiegel in het lichaam te verhogen. Voldoende vitamine C kan dus helpen om de urinezuurspiegel lager te houden.
Het is echter nog niet duidelijk of deze associatie de enige oorzaak is van de verlaagde urinezuurspiegels bij mensen met een hoge vitamine C-inname. Meer onderzoek is nodig om het verband tussen vitamine C en verlaagde urinezuurspiegels verder te onderzoeken.
Blijf gehydrateerd
Voldoende vitamine C in de dagelijkse voeding heeft ook veelbelovende effecten laten zien op het risico op jicht. Studies onder grotere populaties hebben aangetoond dat een hoge inname van vitamine C geassocieerd wordt met lagere urinezuurspiegels – de belangrijkste oorzaak van jichtaanvallen.
Hoewel de reden voor deze correlatie nog niet volledig duidelijk is, suggereren sommige studies dat toen de mens evolueerde en het vermogen verloor om uricase te produceren (een enzym dat urinezuur kan metaboliseren en omzetten in een vorm die in vloeistof oplosbaar is), dit een evolutionaire aanpassing veroorzaakte die vitamine C-tekort tegengaat door de urinezuurspiegel in het lichaam te verhogen. Voldoende vitamine C kan dus helpen om de urinezuurspiegel lager te houden.
Het is echter nog niet duidelijk of deze associatie de enige oorzaak is van de verlaagde urinezuurspiegels bij mensen met een hoge vitamine C-inname. Meer onderzoek is nodig om het verband tussen vitamine C en verlaagde urinezuurspiegels verder te onderzoeken.
Hoe kunnen genen jicht veroorzaken?
Genetische jicht kan worden veroorzaakt door varianten van de genen SLC2A9 en ABCG2. Studies tonen aan dat SLC2A9 het gen is met de meest significante invloed op de urinezuurspiegel in het lichaam (ook wel serumuraat genoemd).
Het ABCG2-gen is betrokken bij de aminozuursubstitutie Glu141Lys. Onderzoek wijst uit dat veranderingen in Glu141Lys variaties in de serumuraatspiegel kunnen veroorzaken – met een groter effect op de urinezuurspiegel bij mannen dan bij vrouwen.
Jicht wordt veroorzaakt door een ophoping van urinezuur in het bloed, waardoor zich scherpe kristallen in de gewrichten kunnen vormen. Deze kristallen kunnen een immuunreactie in het lichaam veroorzaken, wat leidt tot ontsteking en pijn rond het gewricht. Variaties in deze genen kunnen dus het risico op het ontwikkelen van genetische jicht verhogen.
Hoewel je vanuit genetisch oogpunt weinig kan doen om je risico te veranderen, kunnen de leefstijlaanpassingen die we hier hebben besproken je kans op een jichtaanval wel verkleinen, zelfs als je een genetische aanleg voor de aandoening hebt.
Wat te doen als jouw jicht opvlamt?
Niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen (nonsteroidal anti-inflammatory drugs of NSAID’s) zoals ibuprofen of naproxen zijn meestal de eerstelijnsbehandeling om pijn en zwelling veroorzaakt door jichtaanvallen te verlichten. Ze werken door enzymen te blokkeren die lipiden produceren, prostaglandinen genaamd, die verantwoordelijk zijn voor de ontstekings- en pijnreacties van jouw lichaam. Dit zou moeten helpen de ontsteking en pijn van jichtaanvallen te verminderen.
Colchichine is een specifiek geneesmiddel om jichtaanvallen te verlichten. Het werkt door de activering van het NLRP3-inflammasoom te blokkeren, een route die verantwoordelijk is voor het starten van de ontstekingsreactie op urinezuurkristallen in de gewrichten. Dit kan helpen bij de behandeling en preventie van jichtaanvallen.
Andere opties voor jicht zijn allopurinol (ook bekend als Zyloric) en febuxostat – maar deze worden over het algemeen meer gebruikt ter preventie (in plaats van behandeling) van jicht. Het kan dus zijn dat je naast deze middelen een ander middel voorgeschreven krijgt om een actieve aanval te behandelen, maar stop niet met het innemen van deze medicijnen tijdens een jichtaanval.
Heb je vragen over welk jichtmedicijn het meest geschikt is voor jou? Neem dan contact op met jouw arts of maak gebruik van onze online consultatie. Een zorgprofessional kan je helpen bij het vinden van de optie die het beste bij je past.
Reference Popover #ref1
Vertrouwde bron van Treated
Zhang, Y. et al. (2022)
Healthy lifestyle counteracts the risk effect of genetic factors on incident gout: a large population-based longitudinal study. BMC Medicine. 20(138).
Reference Popover #ref2
Vertrouwde bron van Treated
Cross, M. Ong, K. Culbreth, G. et al. (2024).
Global, regional, and national burden of gout, 1990–2020, and projections to 2050: a systematic analysis of the Global Burden of Disease Study 2021. The Lancet Rheumatology. 6(8).
Reference Popover #ref3
Vertrouwde bron van Treated
Reginato, A.M. et al. (2012).
The genetics of hyperuricaemia and gout. Nature Reviews Rheumatology. 8(10). pp. 610-621.
Reference Popover #ref4
Vertrouwde bron van Treated
Kim, H. et al. (2024).
Effects of Genetic Risk and Lifestyle Habits on Gout: A Korean Cohort Study. Journal of Korean Medical Science. 40(2).
Reference Popover #ref5
Vertrouwde bron van Treated
Helget, L.N. Mikuls, T.R. (2022).
Environmental Triggers of Hyperuricemia and Gout. Rheumatic Disease Clinics of North America. 48(4). pp. 891-906.
Reference Popover #ref6
Vertrouwde bron van Treated
Kaneko, et al. (2024).
Daily Amount of Purine in Commonly Recommended Well-Balanced Diets in Japan and Overseas. Nutrients. 16(23).
Reference Popover #ref7
Vertrouwde bron van Treated
Teng, G.G. et al. (2016).
Cigarette smoking and risk of incident gout in the Singapore Chinese Health Study. Arthritis Care and Research. 68(8). pp. 1135-1142.
Reference Popover #ref8
Vertrouwde bron van Treated
Ishikawa, Y. Terao, C. (2020).
The Impact of Cigarette Smoking on Risk of Rheumatoid Arthritis: A Narrative Review. Cells. 9(2)
Reference Popover #ref9
Vertrouwde bron van Treated
Zhang, T. Liu, W. Gao, S. (2024).
Exercise and hyperuricemia: an opinion article. Annals of Medicine. 56(1).
Reference Popover #ref10
Vertrouwde bron van Treated
Brzezińska, O. et al. (2021).
Role of Vitamin C in Prophylaxis and Treatment of Gout—A Literature Review. Nutrients. 13(2).
Reference Popover #ref11
Vertrouwde bron van Treated
Chinese Center for Disease Control and Prevention. (2022).
Chinese Center for Disease Control and Prevention. Jun 20.
Reference Popover #ref12
Vertrouwde bron van Treated
Roddy, E. Hyon, C. (2015).
Epidemiology of Gout. Rheumatoid Disease Clinics of North America. 40(2). pp. 155-175.
Reference Popover #ref13
Vertrouwde bron van Treated
Hutton, J. et al. (2018).
Mediation analysis to understand genetic relationships between habitual coffee intake and gout. Arthritis Research & Therapy. 20(135).
Hoe we informatie verzamelen.
Als we je statistieken, gegevens, opinies of een consensus voorleggen, vertellen we je waar die vandaan komen. En we presenteren gegevens alleen als klinisch betrouwbaar als ze afkomstig zijn van een gerenommeerde bron, zoals een door de staat of de overheid gefinancierde gezondheidsorganisatie, een medisch tijdschrift met collegiale toetsing, of een erkende analyse- of gegevensinstantie. Lees meer in ons redactioneel beleid.
Vertel ons wat je wilt horen.
Heb je een onderwerp waarvan je wilt dat we het in een toekomstig artikel behandelen? Laat het ons weten.
Sta ons toe een mailtje te sturen
Meld je aan voor onze nieuwsbrief om het laatste nieuws.
Disclaimer: De informatie op deze pagina is geen vervanging voor professioneel medisch advies, diagnose of behandeling. Heb je vragen of zorgen over je gezondheid, praat dan met een arts.
Behandeling vinden
Populaire behandelingen
Ik ben op zoek naar
Populaire zoekopdrachten
Meld je aan voor onze nieuwsbrief voor het laatste nieuws over Jicht en meer.
Door op 'Schrijf je nu in' te klikken ga je akkoord met ons Privacybeleid.