Gewichtsverlies

Wat is een behandeling voor gewichtsverlies?

Het werkt eigenlijk heel slim. Sommige afslankproducten zorgen ervoor dat het vet uit je voeding niet wordt opgenomen. Het vet belandt in de wc en daardoor val je af.

Andere afslankproducten werken in je hersenen in plaats van in je spijsverteringskanaal. Ze zenden een signaal naar de hersenen om aan te geven dat je voldoende gegeten hebt. Zo eet je nooit te veel en stimuleer je gewichtsverlies.

Voor wie is afslank-medicatie geschikt?

Behandelingen voor gewichtsverlies zijn alleen geschikt voor mensen met een BMI (body mass index) van meer dan 30, of 28 als je andere risicofactoren hebt, zoals diabetes type 2 of hoge bloeddruk.

Je kan je BMI controleren met een BMI-calculator voor gezond gewicht. De afslankcalculator laat je zien of je een gezond gewicht hebt en hoeveel je moet verliezen om een gezond gewicht te bereiken als je te zwaar bent.

De marges voor een BMI dat gezond wordt geacht kunnen variëren afhankelijk van je etnische achtergrond. Zwarte, Aziatische en andere etnische minderheidsgroepen met een BMI van 23 of hoger krijgen bijvoorbeeld vaker diabetes type 2 en andere langdurige ziektes. ^[1] In de gezondgewichtcalculator van de NHS wordt gevraagd naar je etnische achtergrond. Daarom benoemen we dit hier.

De calculator berekent hoeveel calorieën je mag eten om op een veilige manier een gezond gewicht te bereiken.

Als je BMI onder dat niveau ligt, adviseert een arts in eerste instantie meestal aanpassingen aan je eetpatroon, gecombineerd met meer bewegen. Ze vragen je bijvoorbeeld om een week lang alles wat je eet op te schrijven in een eetdagboek. Daaruit kan de arts bepaalde gewoontes filteren (bijvoorbeeld dat je altijd suiker in de koffie doet) en je helpen die gewoontes te veranderen.

Ook voor beweging kan het nuttig zijn om een week lang een beweegdagboek bij te houden en een stappenteller bij je te dragen. Met een stappenteller zie je hoe veel stappen je per dag zet en hoe actief je dagelijks bent.

Met die informatie kan je aanpassingen aan je leefstijl doorvoeren en een actieplan opstellen.

Hoe werkt medicatie voor gewichtsverlies?

Bepaalde medicatie voor gewichtsverlies zorgt ervoor dat een deel van het vet dat je via je voeding binnenkrijgt, niet wordt opgenomen en door het lichaam wordt afgescheiden in de ontlasting. Het werkzame bestanddeel in deze producten hecht zich aan enzymen die vet afbreken in het spijsverteringskanaal en zorgen ervoor dat die enzymen anders functioneren dan normaal. Omdat dit vet niet door het lichaam wordt opgenomen, val je af. Afslankproducten als Orlistat, Xenical en Alli werken op deze manier.

Er zijn ook afslankproducten die op een iets andere manier werken. Medicatie zoals Mysimba en Saxenda heeft uitwerking op de receptoren in de hersenen die de eetlust aansturen, waardoor je je voller voelt en minder trek hebt. Dat kan je helpen minder te eten en af te vallen.

Welke soorten medicatie voor gewichtsverlies zijn er?

Er zijn verschillende vormen van medicatie, bijvoorbeeld capsules of injecties. Welke vorm van medicatie voor jou de juiste optie is, hangt van enkele factoren af, bijvoorbeeld hoe gevoelig je bent voor bepaalde bijwerkingen, of je momenteel ook andere medicijnen slikt die reageren met bepaalde medicatie voor gewichtsverlies, of wanneer je bepaalde aandoeningen hebt.

Wat is voor mij de beste behandeling voor gewichtsverlies?

Dat hangt van je medische voorgeschiedenis af. Je kan bij de behandeling voor gewichtsverlies last krijgen van bijwerkingen. Als je dus een grote kans hebt om bepaalde klachten te krijgen, kan dat een grote rol spelen bij het wel of niet geschikt zijn van bepaalde medicatie. Xenical is bijvoorbeeld een capsule waar je diarree van kan krijgen. Een ander product zou dan wellicht beter voor je zijn (al moet vermeld worden dat bij alle afslankproducten diarree kan voorkomen).

Als je al bepaalde gezondheidsproblemen hebt, of als je momenteel bepaalde medicijnen gebruikt, kunnen deze ook van grote invloed zijn op wat de juiste behandelingsoptie voor jou is. Mysimba is bijvoorbeeld niet geschikt als je een hoge bloeddruk hebt of als je antidepressiva gebruikt.

Het type behandeling dat je kunt gebruiken (of zou willen gebruiken) is een andere factor. Saxenda is bijvoorbeeld effectief, maar niet iedereen wil een injectie gebruiken. Xenical, Orlistat en Alli zijn capsules, dus als je capsules kunt innemen en liever capsules wilt nemen, zijn dit wellicht de voorkeursopties voor jou. Mysimba is een tablet, dus als je tabletten kunt innemen en je vindt ze gemakkelijker door te slikken dan bijvoorbeeld capsules, dan zijn deze producten wellicht de beste voor jou.

Xenical, Orlistat en Alli

Xenical, Orlistat en Alli hebben allemaal hetzelfde werkzame bestanddeel, orlistat, en werken allemaal op dezelfde manier in het lichaam.

Maar er zijn wel een paar verschillen. Xenical is het merkmedicijn en van deze drie het bekendste afslankproduct. Orlistat is de generieke variant daarvan en is daarom goedkoper. Alli is vrij verkrijgbaar. Je kan het dus krijgen zonder recept. Dit is van deze drie het goedkoopste product, maar het bevat, maar de helft van de dosering van Xenical of Orlistat (60 mg in plaats van 120 mg).

Omdat Alli, maar de helft van de dosering bevat in vergelijking met Xenical en Orlistat wordt hiermee verhoudingsgewijs meer vet door het lichaam opgenomen. Xenical en Orlistat voorkomen doorgaans dat een derde van het vet dat je via je voeding binnenkrijgt, wordt verteerd. Alli voorkomt doorgaans dat ongeveer een vierde van het vet dat je via je voeding binnenkrijgt, wordt opgenomen.

Als tabletten of capsules niet geschikt voor jou zijn, is Saxenda misschien wel de juiste behandeling voor overgewicht voor jou. Dit is een injectie die je jezelf kan toedienen, eerst met een lage dosis die geleidelijk wekelijks wordt opgevoerd tot je op de voor jou ideale dosering zit.

Kortom, wat de juiste behandeling voor gewichtsverlies voor jou is, is afhankelijk van een aantal factoren. Onze arts kan de verschillende opties met je doorspreken, rekening houdend met je medische voorgeschiedenis, eventuele aandoeningen of bijwerkingen waar je gevoelig voor bent.

Gewichtsverlies en dieet

Als je overgewicht hebt, kunnen aanpassingen aan je eetpatroon, gecombineerd met regelmatige lichaamsbeweging, de manier zijn om je gewicht terug te brengen naar een gezond niveau (zonder medicijnen te hoeven gebruiken).

Als je aan de hand van een eetdagboek hebt vastgesteld welke eetgewoonten je dagelijks kan aanpassen, kan je jezelf realistische (en veilige) doelen gaan stellen. De Britse vereniging van diëtisten (British Dietetic Association) adviseert wekelijks tussen 0,5 kg tot 1 kg af te vallen, ^[1] en dat kan door de dagelijkse inname van calorieën te beperken.

Als je probeert af te vallen, is het erg belangrijk om dit geleidelijk en duurzaam te doen. Te snel proberen af te vallen door maaltijden helemaal over te slaan, kan leiden tot wat soms ‘jojo-en’ wordt genoemd (je gewicht schommelt op en neer), omdat de natuurlijke reactie op drastisch ‘te weinig eten’ ‘te veel eten’ is. ‘. Als je ook dramatisch ‘te weinig eet’, loop je mogelijk het risico op andere gezondheidsproblemen omdat je lichaam niet de voedingsstoffen krijgt die het nodig heeft.

Kortom, gezonder eten en het beheersen van portiegroottes helpen je om af te vallen en op een gezond gewicht te blijven (in plaats van maaltijden over te slaan).

Gewichtsverlies en lichaamsbeweging

Door te bewegen, kan helpen het teveel aan calorieën te verbranden dat je niet via je voeding alleen kan kwijtraken, dus een combinatie van dieet en lichaamsbeweging is effectiever dan een van de twee afzonderlijk.

Daarnaast is bewegen goed voor je motivatie als je wilt afvallen en is het goed voor je algehele welzijn.

Alleen al door je lichaam te verplaatsen, verbrand je meer calorieën dan door te zitten. Kleine dingen kunnen dus al het verschil maken.

De activiteiten geleidelijk opvoeren is meestal een goede manier om aan je lichaamsbeweging te komen als je wilt afvallen omdat het gemakkelijker in je dagelijkse routine is in te bouwen.

Om een idee te krijgen van hoeveel je moet bewegen om af te vallen, wordt minstens drie keer per week minimaal 20 minuten cardiotraining geadviseerd. Cardiotraining zijn activiteiten waarbij je hartslag sneller wordt en je bloed echt goed wordt rondgepompt. Wandelen, hardlopen, fietsen, dansen en zwemmen zijn allemaal voorbeelden, maar je kan ook een loopband gebruiken of een fitness-stapper. Training met gewichten kan ook effectief zijn voor gewichtsverlies en het verbranden van calorieën, als je dat liever doet dan cardiotraining.

Als je snel wilt afvallen, kan het effectief zijn om dagelijks ongeveer 60 minuten aan matige lichaamsbeweging te doen. ^[1] Stevig wandelen, fietsen, aquarobic, en zelfs het gras maaien met een handmaaier zijn vormen van matige lichaamsbeweging. Eenvoudige veranderingen in je leefstijl aanbrengen, bijvoorbeeld lopen of fietsen naar je werk, de trap nemen in plaats van de lift en verder weg parkeren zijn ook eenvoudige manieren om af te vallen.

Het is wél belangrijk om bij overgewicht eerst met een arts af te stemmen voordat je aan een bewegingsprogramma begint. Om te beginnen moet je ernaar streven om steeds een beetje verder te gaan, maar niet te ver. Dat kan niet alleen leiden tot blessures, maar kan je ook demotiveren. Onze arts kan je helpen met het opzetten van een bewegingsprogramma dat helemaal op jou is afgestemd.

Een operatie om gewicht te verliezen: is dat een optie voor mij?

Dat zou kunnen. Het kan ook heel doeltreffend zijn. Maar het is geen kleine operatie en het is normaal gesproken alleen een optie voor mensen bij wie het niet gelukt is om af te vallen ondanks aanpassingen in het dieet en regelmatig bewegen.

Als dit bij jou allemaal niet heeft geholpen en je hebt een BMI van 40 of hoger (of een BMI tussen 35 en 40 en een aandoening als gevolg van obesitas waarvoor een operatie zou kunnen helpen), overleg dan met je huisarts. Na een operatie volgt meestal een lange periode van nacontroles bij je huisarts om te zien of ook op de langere termijn alles goed blijft gaan.