HST

Wat is HST?

HST, of hormoonsubstitutietherapie, is een behandeling die vrouwen nemen om de symptomen van de menopauze te verlichten, zoals nachtelijk zweten, opvliegers, vaginale droogheid, slecht slapen, hersenmist, stemmingswisselingen en verminderd libido.

Hoe lang je het neemt kan variëren; veel vrouwen nemen het een jaar of twee, maar sommigen kunnen het veel langer dan dit nemen. Het is iets heel individueels. Bepaalde soorten HST passen ook beter bij je dan andere. Onze clinicus kan de verschillende opties met je doornemen en je helpen beslissen welke voor jou geschikt is.

Hoe werkt HST?

Naarmate je in de menopauze komt, beginnen de niveaus van oestrogeen die je lichaam produceert af te nemen, door een verschuiving in de balans van je geslachtshormonen. Dit kan symptomen veroorzaken als opvliegers, nachtelijk zweten en veranderingen in je stemming. HST bevat synthetisch oestrogeen dat het natuurlijke oestrogeen dat verloren gaat, aanvult, en helpt de symptomen van de menopauze aan te pakken.

Gecombineerde vormen van HST bevatten ook een tweede hormoon: een synthetische vorm van progesteron. Zonder iets om het in toom te houden, kan oestrogeen je risico op baarmoederkanker vergroten, omdat het baarmoederslijmvlies er dikker door kan worden dan zou moeten. Het progesteron in gecombineerde HST biedt hiertegen bescherming, houdt het oestrogeen in toom en vermindert het risico op baarmoederkanker. Het is handiger om gecombineerde HST in te nemen als een pil of pleister die zowel progesteron als oestrogeen bevat, maar soms is het beter om deze apart in te nemen.

Als je echter een totale hysterectomie hebt ondergaan, omdat je baarmoeder is verwijderd, krijg je meestal alleen oestrogeen HST voorgeschreven.

De menopauze kan er ook toe leiden dat je botten brozer worden en eerder breken. HST kan enige bescherming bieden tegen osteoporose door de botten te helpen sterk te blijven. HST is echter geen primaire behandeling voor osteoporose, dus als je het voor dit doel wilt gebruiken, laat het onze clinicus weten en hij of zij kan er met je over praten.

Voordelen HST

Het grootste voordeel van HST is dat het veel overgangsklachten kan verlichten (tot maar liefst 75%! Veel dus). ^[1]

Het oestrogeen en progesteron in gecombineerde HST vormen samen een goed team. Het oestrogeen verlicht de overgangsklachten en het progesteron houdt het oestrogeen onder controle om het risico op kanker zo veel mogelijk te beperken.

Voordelen van gecombineerde HST zijn verlichting van de menopauzale symptomen, preventie van heupfracturen, en verminderd risico van colorectale en endometriumkanker. Nadelige effecten zijn een verhoogd risico op borstkanker, coronaire hartziekten, longembolie en beroerte.

Welke vormen van HST zijn er?

Er zijn een aantal verschillende soorten HST beschikbaar, en wij kunnen je door je opties loodsen.

Tabletten

Tabletten zijn een van de meest gebruikte soorten HST. Er zijn tabletten voor zowel gecombineerde HST als alleen oestrogene HST, en je neemt ze gewoonlijk eenmaal per dag in. Ze brengen wel een licht verhoogd risico op bloedstolsels en borstkanker met zich mee dan andere vormen van HST-behandeling, maar het is slechts een kleine toename (per 10.000 vrouwen per jaar ontwikkelen negen vrouwen meer een bloedstolsel). Vanwege dit verhoogde risico op borstkanker moet je ervoor zorgen dat je je afspraken voor borstkankerscreening (mammogrammen) nakomt. ^[1]

Huidpleisters

Als je het vervelend vindt om elke dag een tablet in te moeten nemen, dan zijn huidpleisters voor jou misschien een meer onderhoudsvriendelijke behandeling en ze zijn veiliger voor je hart dan tabletten. Je plakt HST-patches op je huid en verwisselt ze twee keer per week. Ze zijn verkrijgbaar als gecombineerde HST-behandeling of als medicatie met alleen oestrogenen. Huidpleisters kunnen een sterke optie zijn als je gevoelig bent voor bijwerkingen zoals indigestie, en ze verhogen helemaal niet je risico op het ontwikkelen van een bloedstolsel, in tegenstelling tot tabletten.

Oestrogeengel

Steeds meer vrouwen met overgangsklachten kiezen voor oestrogeen-gel en dat komt waarschijnlijk omdat de gel heel gebruiksvriendelijk is. Het enige wat je hoeft te doen is de gel eenmaal daags op de huid aan te brengen. Je loopt hierbij geen hoger risico op bloedpropjes of trombose, maar als je je baarmoeder nog hebt, moet de behandeling wel gecombineerd worden met progesteron om het risico op baarmoederkanker te verkleinen.

Implantaat

Vrouwen kiezen er nog niet vaak voor, maar er bestaan ook HST-implantaten, waarmee oestrogeen heel geleidelijk aan het lichaam wordt afgegeven. Het implantaat kan een paar maanden blijven zitten. Je moet dan wel daarnaast progesteron gebruiken als je je baarmoeder nog hebt.

Hoe weet ik wat is de beste HST voor mij is?

Het hangt van meerdere factoren af, zoals in welke fase van de menopauze je zit, hoe gevoelig je bent voor bepaalde hormoonspiegels, en of je bijvoorbeeld liever tabletten slikt of pleisters gebruikt.

Of je wel of niet een totale hysterectomie hebt ondergaan is ook een factor, en als je bepaalde gezondheidsproblemen hebt kan dat ook een grote rol spelen.

Dit zijn je opties. Onze clinicus kan ze met je doornemen, en je veilige en geschikte HST-behandelingen aanbevelen.

Gecombineerde sequentiële en opeenvolgende HST

Als je menopauzale symptomen krijgt en nog steeds ongesteld bent, zijn gecombineerde sequentiële (of cyclische) HST-behandelingen meestal de aanbevolen opties. Gecombineerde HST-producten zoals Elleste Duet en Evorel Sequi patches staan bekend als ‘gecombineerde’ behandelingen omdat ze twee hormonen bevatten: een progesteron en een oestrogeen.

Bij sequentiële HST begin je je cyclus met alleen oestrogeentabletten (of pleisters) en neem je vervolgens halverwege je cyclus een combinatie van oestrogeen- en progesterontabletten (of pleisters).

Bij sequentiële HST zul je één keer per maand een regelmatige bloeding zien.

Continue gecombineerde HST

Als je een jaar lang geen menstruatie hebt gehad, word je meestal als postmenopauzaal beschouwd, en worden continu gecombineerde HST-producten zoals Indivina en Evorel Conti voorgesteld. Bij continu gecombineerde HST-behandelingen neem je elke dag een combinatie van oestrogeen en progesteron, zonder pauze (vandaar ‘continu’). Ze zijn dus een beetje anders dan opeenvolgende HST-producten. Je zult geen bloedingen zien bij continue HST, maar als het minder dan een jaar geleden is sinds je laatste natuurlijke menstruatie, kan het starten met continue HST leiden tot onvoorspelbare bloedingen. Je kunt dus het beste beginnen met sequentiële HST.

HST met alleen oestrogeen

Behandelingen met alleen oestrogeen, zoals Elleste Solo en Estradot patches, worden gewoonlijk aanbevolen voor vrouwen bij wie de baarmoeder tijdens een hysterectomie is verwijderd. Ze kunnen ook gebruikt worden door vrouwen die hun baarmoeder nog hebben, maar een apart progesteron nodig hebben (als tablet, vaginale capsule of gel voor de huid). Net als bij continu gecombineerde HST neem je oestrogeen meestal elke dag, zonder pauze.

Bijwerkingen van HST kunnen ook per vrouw verschillen, dus sommige HST-medicijnen zullen voor sommige vrouwen niet veilig (of geschikt) zijn. Als je gevoeliger bent voor oestrogeen, ben je misschien beter af met HST-producten met een lagere dosis. En als je een bepaalde gezondheidstoestand hebt, kan dat betekenen dat bepaalde HST-producten voor jou ook niet veilig zijn om te gebruiken.

Onze clinicus kan vaststellen welke behandelingen voor jou geschikt zijn en welke niet, en aanbevelingen doen op basis van je medische achtergrond.