Jicht

Wat is jicht?

Jicht is een vorm van artritis, waarbij een gewricht (of meerdere gewrichten) ontstoken raken. Het aangedane gewricht wordt warm, rood en dik.

Over het algemeen zit het in één gewricht (meestal je grote teen) maar je kan het ook in andere gewrichten krijgen, bijvoorbeeld voeten, handen, polsen, ellebogen of knieën. Een aanval van jicht kan plotseling opkomen en duurt vaak een paar dagen of weken voordat de ontsteking zich weer terugtrekt. Het is een erg pijnlijke en vervelende aandoening waarbij je regelmatig last kan krijgen van aanvallen. In dat geval wordt het chronische jicht genoemd.

De klachten kunnen worden verminderd met medicatie. Maar het kan ook helpen om bepaalde voedingsmiddelen met veel purine te vermijden (suikerhoudende dranken zoals limonade, vis en schelpdieren, bijvoorbeeld sint-jacobsschelpen, vlees waarin lever verwerkt is, en alcohol), regelmatig te sporten en af te vallen.

Bij wie komt jicht voor?

Jicht komt vaker voor bij mannen dan bij vrouwen en ontstaat meestal op oudere leeftijd. Andere zaken die kunnen leiden tot jicht zijn onder andere overgewicht en voeding. ^[1] Etniciteit kan ook een rol spelen. Jicht komt vaker voor bij etnische minderheden, met name mensen met een donkere huidskleur. ^[2]

Andere factoren waarbij jicht sneller kan ontstaan, zijn:

• • genen
  • alcoholconsumptie

• bij vrouwen na de overgang
• medicijnen zoals diuretica (plaspillen) of medicijnen voor hoge bloeddruk (ACE-remmers)
• medische aandoeningen zoals hoog cholesterol, hoge bloeddruk, nierproblemen, osteoartritis of diabetes
• operatie (of na letsel)

Hoe vaak komt jicht voor?

Jicht komt weliswaar niet heel vaak voor, maar treft toch ongeveer tussen de 1 en 2% van de Britse bevolking. Het komt het vaakst voor bij mannen ouder dan 30 en bij vrouwen na de overgang. ^[3] Wereldwijd treft het naar schatting vroeger of later maar liefst 6% van de bevolking

Hoe ontstaat jicht?

Jicht wordt veroorzaakt door een te hoge urinezuurspiegel in het bloed. Als er te veel urinezuur wordt geproduceerd of de nieren het er niet uit kunnen filteren, stapelt het zich op en ontstaan er kristallen die neerslaan in of rond je gewrichten, wat kan leiden tot ontsteking (dik en rood) en pijn.

Bepaalde voedingsmiddelen met purine, bijvoorbeeld rood vlees, bepaalde vissoorten en schaaldieren, alcoholische dranken en gezoete dranken (met fructose) kunnen ook tot een hoger urinezuurgehalte leiden.

Wat zijn de symptomen van jicht?

Jicht kan in elk gewricht ontstaan, maar het gebeurt vaak aan het uiteinde van de ledematen, bijvoorbeeld de tenen, enkels, knieën en vingers. Een aanval van jicht komt vaak plotseling opzetten en kan heftig zijn. Het aangedane gewricht kan acuut warm en erg gevoelig worden, met zwelling in en rond het aangedane gebied en een rode glanzende huid rond het gewricht. Daarbij krijg je direct of later heel veel pijn die vaak lang aanhoudt.

De klachten ontstaan meestal heel snel binnen een paar uur en kunnen dagen en soms wel weken aanhouden. Na een aanval trekt de pijn doorgaans weer weg en ziet het gewricht er weer normaal uit.

Kan jicht leiden tot andere problemen?

Bijna iedereen krijgt na de eerste jichtaanval op enig moment later nieuwe aanvallen, vaak binnen een jaar. Wanneer aanvallen vaker optreden of chronisch worden, kan dat leiden tot andere problemen, bijvoorbeeld schade aan het gewricht. Bovendien krijgt 14% van de mensen met jicht ook last van (nier)stenen in de urinewegen. Andere, meer ernstige complicaties van jicht zijn chronische nierziekte, myocardinfarct (hartaanval) en andere hartproblemen. ^[1]