Diabetes

Wat is diabetes?

Diabetes, of suikerziekte, is een ziekte waarbij het lichaam de bloedsuikerspiegel niet langer in evenwicht kan houden. Diabetes, ook wel diabetes mellitus genoemd, is een chronisch gezondheidsprobleem dat het vermogen van het lichaam aantast om insuline te produceren of om bloedsuiker (of bloedglucose) effectief te gebruiken. De bloedsuikerspiegel wordt gereguleerd door een hormoon dat insuline wordt genoemd en dat door de bètacellen van de alvleesklier wordt geproduceerd. Ook reageert het lichaam vaak niet meer goed op insuline. Of het maakt helemaal geen insuline meer. Insuline regelt de bloedsuikerspiegel.

Diabetes type 1 is een gezondheidstoestand waarbij het immuunsysteem de insulineproducerende bètacellen van de alvleesklier vernietigt. Dus, ze kunnen geen insuline produceren. Het komt meestal voor bij kinderen, tieners en jongeren, maar kan ook op elke leeftijd ontstaan.

Type 2 diabetes is een aandoening waarbij cellen ongevoelig worden voor insuline en de bloedsuiker niet meer doeltreffend kunnen gebruiken. Als gevolg daarvan gaat de bloedsuikerspiegel omhoog. Het is milder en komt vaker voor dan type 1, maar kan ernstige complicaties in je ogen, zenuwen, nieren en hart veroorzaken.

Zwangerschapsdiabetes is een gezondheidstoestand die voorkomt bij zwangere vrouwen. Tijdens de zwangerschap ontwikkelt het lichaam soms insulineresistentie op, waardoor de bloedsuikerspiegel stijgt. Deze vorm van diabetes verdwijnt meestal na de geboorte.

Er is ook een vorm van diabetes die bekend staat als ‘Latent Auto-immune Diabetes of Adulthood’ (of LADA), die soms informeel ‘diabetes 1.5’ wordt genoemd. Dit wordt momenteel geclassificeerd als een vorm van type 1 diabetes, maar vertoont overeenkomsten met type 2 – daarom de ‘1,5’. Er wordt momenteel onderzoek gedaan om erachter te komen wat het lijkt te onderscheiden van zowel type 1 als type 2 diabetes.

Bij wie komt diabetes voor?

Van sommige mensen is diabetes aangeboren. Dit staat bekend als type 1 diabetes, en het kan iedereen op elk moment treffen. Diabetes type 2 daarentegen wordt meestal op latere leeftijd verworven. Je hebt meer kans om type 2 diabetes te krijgen als je ouder bent dan 40 (of ouder dan 25 als je Zuid-Aziatisch bent), een familiegeschiedenis van diabetes hebt, of overgewicht of obesitas hebt.

Zwangerschapsdiabetes treedt op wanneer je bloedsuiker te hoog wordt tijdens de zwangerschap en je lichaam niet genoeg insuline kan aanmaken om de suiker te reguleren. Net als bij type 2 diabetes loop je een hoger risico op zwangerschapsdiabetes als je te zwaar bent of diabetes in de familie hebt.

Hoe vaak komt diabetes voor?

Een studie uit 2016 suggereerde dat 9% van mannen en 7.9% vrouwen wereldwijd worden gediagnosticeerd met diabetes: een cijfer dat met 28.5% is gestegen sinds 1980. ^[1] Algemeen wordt aangenomen dat dit komt doordat de wereldbevolking ouder en zwaarder wordt.

Type 2 diabetes komt vaker voor dan type 1, naar schatting 90% van de diabetespatiënten heeft type 2, maar beide zijn voor het leven. Maar waar type 1 onvermijdelijk is, is het mogelijk het risico om type 2 diabetes te krijgen zo klein mogelijk te maken door een gezonde levensstijl. Dit type is de belangrijkste reden waarom diabetes steeds meer voorkomt.

In het geval van zwangerschapsdiabetes wordt geschat dat 2%-10% van de jaarlijkse zwangerschappen erdoor getroffen wordt. ^[2]

Waardoor wordt diabetes veroorzaakt?

De oorzaak van type 1 diabetes is vaak genetisch. Als een van je ouders of broers of zussen diabetes type 1 heeft, kan jij het ook krijgen.

Daarnaast kunnen omgevingsfactoren, zoals virussen of andere auto-immuunziektes zoals Vitiligo of de ziekte van Graves het ook veroorzaken.

Je kunt diabetes type 2 krijgen als gevolg van genetica, afwijkingen in je levensstijl of bepaalde gezondheidstoestanden. Als je zwaarlijvig of overgewicht hebt en een levensstijl leidt met veel stress en geen lichamelijke activiteit of lichaamsbeweging, kun je diabetes mellitus type 2 ontwikkelen. Hoge bloeddruk, lage niveaus van “goede cholesterol” hoge dichtheid lipoproteïne (HDL), hoge niveaus van triglyceriden in het bloed, of een familiegeschiedenis van diabetes kunnen ook je kansen op het krijgen van diabetes verhogen.

Zwangerschapsdiabetes is een andere factor. Als je tijdens je zwangerschap zwangerschapsdiabetes had, loop je een groter risico om diabetes type 2 te krijgen.

Wat zijn de symptomen van diabetes?

De symptomen van diabetes type 1 en type 2 zijn extreme dorst, overmatige honger, plotseling gewichtsverlies, vaak plassen, vermoeidheid, veelvuldige infecties van huid, tandvlees, vaginale of urinewegen, langzaam genezende zweertjes en wazig zien.

Veel mensen kunnen echter diabetes type 2 hebben zonder het te beseffen. Dat komt doordat de symptomen mild kunnen zijn, en je je niet per se onwel hoeft te voelen.

Kan diabetes leiden tot andere problemen?

Als diabetes onbehandeld en ongecontroleerd wordt gelaten, kan het tot een hele reeks problemen leiden. Deze problemen kunnen geleidelijk ontstaan, dus is het belangrijk om waar mogelijk een vroege diagnose te krijgen, en je bloedsuikerspiegel goed onder controle te houden.

De complicaties van onbehandelde diabetes omvatten: hart- en vaatziekten, zenuw-, nier- en oogschade, huidaandoeningen, alzheimers en depressie. ^[1]