Psoriasis

Wat is psoriasis?

Psoriasis is een auto-immuunziekte van de huid waarbij rode plekken met zilverkleurige schilfers ontstaan die een beetje op schubben lijken. Psoriasis kan op elk deel van het lichaam ontstaan, maar komt het vaakst voor op de hoofdhuid, ellebogen, knieën, lage rug en rond het stuitje.

Bij de meeste mensen met psoriasis zie je kleine plekken die pijnlijk kunnen zijn en kunnen jeuken, maar in meer ernstige gevallen breiden de plekken zich uit over grote delen van het lichaam.

Wie krijgt last van psoriasis?

Het is niet helemaal duidelijk wie last krijgt van psoriasis, maar het lijkt erop dat sommige mensen meer risico lopen dan andere. ^[1] Het risico op psoriasis is groter bij problemen met het immuunsysteem, maar erfelijke aanleg lijkt ook een rol te spelen. Maar het is niet duidelijk waarom het in bepaalde families veel voorkomt.

Het lijkt erop dat mensen die verwondingen aan de huid hebben gehad vatbaarder zijn voor psoriasis. Dat geldt ook voor keelontsteking, bepaalde medicijnen, bijvoorbeeld ibuprofen of ACE-remmers, die worden gebruikt bij hoge bloeddruk.

Als je vermoedt dat je psoriasis hebt door bepaalde medicijnen, bespreek dat dan met een art. Hij of zij kan daar rekening mee houden bij het bepalen van wat voor jou de juiste behandeling is.

Ook leefstijl kan een rol spelen bij psoriasis. Je kan het bijvoorbeeld krijgen door overmatig alcoholgebruik, roken en veel stress.

Hoe vaak komt psoriasis voor?

Psoriasis is een redelijk vaak voorkomende aandoening waaraan zo’n 125 miljoen mensen wereldwijd lijden. ^[2] Je kan er in elke levensfase last van krijgen, maar het komt vaker voor bij volwassenen jonger dan 35, en in gelijke mate bij mannen en vrouwen. Het geslacht speelt dus geen rol.

Waardoor wordt psoriasis veroorzaakt?

Psoriasis wordt veroorzaakt doordat het maken van nieuwe huidcellen sneller gaat dan normaal. Waarom dat gebeurt, is onduidelijk, maar vermoed wordt dat het immuunsysteem per ongeluk gezonde cellen aanvalt, en dat veroorzaakt de verschijnselen. ^[1]

Normaal gesproken gaan er drie tot vier weken overheen voordat nieuwe huidcellen zijn aangemaakt en de toplaag van de huid bereiken. Maar bij psoriasis werkt je immuunsysteem niet zoals het zou moeten doen, waardoor dit hele proces dat normaal bijna een maand in beslag neemt, maar drie tot zeven dagen duurt.

Omdat de huidcellen geen tijd hebben om zich goed te ontwikkelen, stapelen ze zich op aan het huidoppervlak. Daardoor wordt de huid rood en schilferig. De zilverkleurige ‘schubben’ zijn het gevolg van die opstapeling.

Wat zijn de verschijnselen van psoriasis?

Meestal heb je bij psoriasis last van droge rode plekken en schilfers die een beetje op schubben lijken en een zilverachtige kleur hebben. Maar er zijn verschillende vormen van psoriasis, ^[2] elk met eigen verschijnselen. Die vormen zijn:

• Psoriasis vulgaris, ook wel plaque-psoriasis genoemd. Dit is de meest voorkomende vorm van psoriasis waarvan in 90% van de gevallen sprake is. Deze vorm wordt gekenmerkt door rode plekken met zilverachtige schilfers die vaak op de hoofdhuid, knieën, ellebogen en lage rug voorkomen (maar op andere plekken is ook mogelijk).
• Psoriasis guttata, een vorm die vaker voorkomt bij kinderen en tieners. In plaats van de zilverachtige schilfers die je bij gewone psoriasis ziet, zie je bij deze vorm druppelvormige uitslag. De plekjes zitten vooral op de benen, het gezicht en de hoofdhuid. In de meeste gevallen gaat psoriasis guttata vanzelf over, maar soms is het hardnekkiger en moet het behandeld worden.
• Erythrodermische psoriasis, de meest zeldzame en ernstigste vorm van psoriasis. Bij mensen die hieraan lijden, is bijna 80% van het lichaam bedekt met rode, schilferende plekken die eruit zien als eerstegraads brandwonden. Hierbij kan ook een wisselende lichaamstemperatuur, jeuk en een snellere hartslag optreden. Deze vorm van psoriasis geeft vaak complicaties en is vaak resistent tegen medicatie.
• Psoriasis palmoplantaris dat op de handpalmen en voetzolen zit, met plekken die roze/geel kleuren.
• Psoriasis inversa dat voornamelijk in lichaamsplooien zit, bijvoorbeeld de oksels, het scrotum, onder de borsten, genitaliën en in de bilnaad. Hierbij ontstaan duidelijk afgebakende helderrode plekken. Ook deze vorm van psoriasis is vaak resistent tegen medicatie.
• Psoriasis pustulosa dat gekenmerkt wordt door blaasjes met pus omgeven door rode huid. Soms komen ze alleen op de handpalmen en voetzolen voor, maar ze kunnen ook uitspreiden naar andere delen van het lichaam (in welk geval het psoriasis pustulosa generalisata genoemd wordt). Als dat het geval is, moet je onmiddellijk een arts raadplegen. Psoriasis pustulosa kan koude rillingen, koorts, misselijkheid en spierzwakte veroorzaken.

Kan psoriasis tot andere problemen leiden?

Psoriasis kan pijnlijke en gevoelige gewrichten veroorzaken. Dat wordt artritis psoriatica genoemd en moet doorgaans door een reumatoloog behandeld worden. ^[3] Mensen met psoriasis kunnen in hun zelfbeeld worden aangetast door hoe ze eruit zien.

Als je je zorgen maakt over de lichamelijke en geestelijke impact van psoriasis, bespreek dat dan met een arts. Hij of zij kan je adviseren over aanvullende behandelingen of je doorverwijzen naar een specialist op het gebied van geestelijke gezondheidszorg.