Malaria

Wat is preventieve medicatie tegen malaria?

Wanneer je wordt gestoken door een mug kan die een parasiet overbrengen. Er zijn vijf parasieten die malaria kunnen veroorzaken, maar meestal is het een van de volgende twee: Plasmodium falciparum en Plasmodium vivax. ^[1]

De overgrote meerderheid van de malariagevallen vindt plaats in Afrika. Slechts 6% van de gevallen vindt in landen op andere continenten plaats ^[1]. Nadat je gebeten bent door een geïnfecteerde mug komen de Plasmodium-parasieten via je bloedbaan in je lever. Eenmaal daar groeien ze verder tot ze geslachtsrijp zijn. Op dat moment komen ze opnieuw in je bloedbaan waar ze je rode bloedcellen infecteren en zich gaan vermenigvuldigen. Om de twee of drie dagen barst een geïnfecteerde bloedcel open, waarbij weer nieuwe parasieten in je bloedbaan terechtkomen en de cyclus zich herhaalt. ^[2]

De meeste mensen met malaria genezen wanneer het in een vroeg stadium wordt ontdekt en ze direct behandeld worden. Malaria kan zonder behandeling dodelijk zijn en ongeveer 86% van de sterfgevallen als gevolg van malaria wereldwijd is jonger dan vijf. ^[3]

Er bestaat medicatie waarmee malaria kan worden voorkomen wanneer deze preventief (van tevoren) wordt geslikt. Mensen die op reis gaan naar een malariagebied nemen vaak deze medicatie. Wanneer je het middel slikt zoals voorgeschreven door je clinicus, zou het medicijn je moeten beschermen tegen malaria, zelfs wanneer je door een geïnfecteerde mug wordt gestoken.

Wie heeft preventieve medicatie tegen malaria nodig?

De anopheles-mug is verantwoordelijk voor de verspreiding van malaria in meer dan 100 landen ter wereld ^[1]. Als je naar een gebied afreist waar malaria heerst, overweeg dan preventieve medicatie. Malariagebieden vind je in landen in Afrika, delen van het Midden-Oosten en in Centraal- en Zuid-Amerika.

Voorkomen van malaria is eenvoudiger dan genezen. Als je een internationale reis gaat maken, ga dan naar FitForTravel en de CDC Malaria Database om te zien of je naar een malariagebied gaat, en overleg met een clinicus om tijdig een recept voor antimalaria-medicatie te krijgen zodat je er nog vóór je vertrek mee kan beginnen.

Hoe vaak komt malaria voor?

Ondanks toenemende inspanningen om de verspreiding van malaria tegen te gaan, blijft het een veelvoorkomende infectieziekte.

Ongeveer 263 miljoen mensen raakten in 2023 besmet met malaria, en 597.000 van hen stierven. ^[1] In sommige gebieden is de besmettingsgraad veel hoger dan in andere. Malaria-infecties in Afrikaanse landen zijn verantwoordelijk voor 94% van de gevallen wereldwijd en 95% van de sterfgevallen. ^[1]

Waardoor wordt malaria veroorzaakt?

Malaria wordt veroorzaakt door een beet van een Anopheles-mug die geïnfecteerd is met de Plasmodium-parasiet. Zodra je bent gebeten komt de parasiet in je lever terecht en groeit daar uit tot de geslachtsrijpe leeftijd, waarbij merozoïten vrijkomen, een andere vorm van de parasiet.

Deze merozoïten komen in je bloedbaan terecht waar ze rode bloedcellen infecteren en vernietigen. ^[1] Hoe verder dit proces gevorderd is, hoe ernstiger de klachten kunnen zijn.

Wat zijn de symptomen van malaria?

Kort na de infectie, zijn er niet veel symptomen van malaria. De ziekte kan zelfs weken of maanden in een soort rustfase zitten. In een zeldzaam geval merk je zelfs pas een paar jaar na de infectie dat je duidelijke klachten krijgt. ^[2] Wanneer de klachten zich echt manifesteren, kunnen mensen last krijgen van:

• spierpijn
• pijn in de gewrichten
• vermoeidheid
• rillingen
• diarree
• maagpijn
• hoesten
• hoofdpijn
• misselijkheid
• braken
• verhoogde hartslag
• versnelde
• ademhaling

Het vroegst dat iemand symptomen kan ervaren is ongeveer zeven dagen nadat hij of zij door een mug is gebeten^[3].

Kan malaria leiden tot andere problemen?

Onbehandelde malaria kan fataal zijn of ten minste tot ernstige complicaties leiden. Zonder behandeling kan malaria leiden tot: vocht in de longen, een herseninfectie, nierfalen, inwendige bloedingen of ernstige bloedarmoede. ^[4]